Skip to content
August 12, 2014 / mkitxveli

ბორის პასტერნაკი – ექიმი ჟივაგო

eqimijivago-500x500თავიდან ვიფიქრე, რა საცოდავი კაცია ჟივაგო-მეთქი, ბოლოს გადავიფიქრე. ადამიანი, რომელიც მძიმე ისტორიის მიუხედავად მაინც ინარჩუნებს ინდივიდუალიზმს, ყველაზე ბედნიერია.

წიგნი საკამო მოცულობისაა, უფრო მეტიც წამიკითხავს, მაგრამ ახლა მეგონა, რომ ჟივაგოს ამბავს მთელი ცხოვრება ვკითხულობდი და განვიცდიდი მასთან ერთად. ძალიან მინდოდა კარგად მცოდნოდა ოქტომბრის რევოლუციის და რუსეთ იაპონიის ომის ამბავი,  ამ პერიოდის მცოდნენი უპირატეს მდგომარეობაში არიან, ყველა კონტექსტს უცებ გაიგებენ.

იმდენად მრავალპლანიანი ნაწარმოებია, საიდან დავიწყო და რა გამოვყო, მიჭირს.

მთავარი გმირი ექიმი ჟივაგოა, რომელსაც მკითხველი ჯერ კიდევ 11 წლისას გაიცნობს, მაშინ როდესაც დედა გარდაეცვლება. ასე მგონია მთელი ტანჯვა აქედან იწყება. ჯერ კიდევ მაშინ დარჩა მარტო, საკუთარი თავის ამარა. თუმცა მის ცხოვრებაში სულ არსებობს ქალი – ჯერ ტონია, მერე ლარა, მერე მარინა და მერე იასამნისფერკაბიანი, მისი სიცოცხლე რომ შეიწირა. ჟივაგოს უყვარს ტონიაც და ლარაც, მაგრამ იმდენად განსხვავებულია მათთან ურთიერთობა. ტონიასთან ერთად მთელ ცხოვრებას ინაწილებს, მათი ურთიერთობა ჩვეულებრივია, სტაბილური, ჰყავთ შვილები. ლარა აღელვებს. მათ შორის არის ის ქიმია, რაც სიყვარულს ახლავს ხოლმე. ჟივაგოს ცხოვრებაში ლარა ბევრჯერ ცვლის მიმართულებას.

ჟივაგოს გარეშე ლარა და ტონია ერთმანეთს ხვდებიან. პასტერნაკზე გავბრაზდი, მაგ შეხვედრას რომ არ დამასწრო და ორივეს პირით ცალკ ცალკე მონაყოლი მომასმენინა მხოლოდ. არდა, როგორ მინდოდა მენახა. როცა ტონია წერილით ატყობინებს ჟივაგოს ამ შეხვედრის ამბავს, ერთ წინადადებაში ჩანს ეჭვიანობის მთელი სიმძაფრე. აი ისეთი, დაგბურძგლავს.

“მე იმისთვის გავჩნდი ამქვეყნად, ცხოვრება რომ გავამარტივო და მარად სწორი გზები ვეძებო, ის კი იმიტომ, რომ გაართულოს და სხვასაც თავგზა აუბნიოს”

თუმცა ორივე აფასებს ერთმანეთს ზუსტად ჟივაგოსადმი სიყვარულის გამო.

ლარას ქმარი ჰყავს პაშა, განსაკუთრებული პერსონაჟია ისიც. ცოლისთვის გააკეთა ყველაფერი. ლარამ მის ცხოვრებაშიც გადამწყვეტი როლი ითამაშა. ტონიას სიტყვები ამ შემთხვევაშიც გამართლდა. თუმცა მნიშვნელოვანი ისაა, რომ თავად ლარას საერთოდ არ უნდოდა არავისთვის ცუდი, არც არავის სთხოვდა არაფერს. მის გარშემო მყოფნი თავად გადაწყვეტდნენ ხოლმე, რომ მის გამო რაღაცეები ეკეთებინათ.

მე მჯერა, ისე უბრალოდ არაფერი ხდება.

Diagram_of_selected_characters_in_the_novel_Doctor_Zhivago_by_Pasternak

“ექიმი ჟივაგოს” პერსონაჟები

ინდივიდუალიზმზე ვამბობდი ზემოთ. აი, იმ დროსაც, როცა იმალება, როცა შია და სცივა, ერთდერთი აღმაფრენა აქვს – წერა. სწორედ პოეზია/ხან პროზა აღმოჩნდება ხოლმე ის ადგილი, სადაც ექიმი იური ჟივაგო საკუთარ თავს ინარჩუნებს. ბოლოს დართულ ლექსებში ფაქტობრივად, ამბავი თავიდან ცოცხლდება. მხოლოდ ჟივაგოს განცდებით ამჯერად.

“ზომიერებს , რომელთა გონებაჩლუნგობა ექიმს ახელებდა, იგი საშიშ კაცად მიაჩნდათ, პოლიტიკურად შორს წასული ადამიანები კი არასაკმარისად წითლად თვლიდნენ. ასე აღმოჩნდა შუაზე გაჩხირული, ერთ ნაპირს ასცდა, მეორეს კი ვეღარ მიადგა.”

მთელი წიგნი ომია. ყველა პერსონაჟი ამ ომშია ჩართული. ომის გამო შორდებიან და ხვდებიან ერთმანეთს. “ომი” – მეზიზღება ეს სიტყვა. ამ წიგნის ისტორიული კონტექსტიც საინტერესოა. ინტრიგანი, საზიზღარი, მოღალატე ოღრაშები ყველგან გამოერევიან ხოლმე. აქაც მრავლადაა. ადამიანებს ისღა დარჩენიათ ომსა და რევოლუციას შორის პერიოდში იფიქრონ.

“აი, შენ ამბობდი, ფაქტი უაზროა თუ მასში აზრს არ შევიტანთო. ქრისტიანობა, პიროვნების მისტერია სწორედ ისაა, რაც ფაქტში უნდა შევიტანოთ რომ მან ადამიანისთვის მნიშვნელობა შეიტანოს.”

ბევრ ფაქტს მიანიჭა მნიშვნელობა ომმა.

 

***

“ინტელექტის” მიერ გამოცემული “ექიმი ჟივაგო” ფაქტობრივად, ყველა პირობას გიქმნის იმისთვის რომ წიგნი ჯერ კიდევ მეოცე გვერდზე გადადო. შესავალი აქვს მთარგმნელის ისეთი, საბჭოთა ლექსიკა სახეში გიტყლაშუნებს. თუ მაინც არ შეფერხდი, ან ჩემსავით არ გიყვარს წინასიტყვაობების კითხვა, პირველი რამდენიმე გვერდი წიგნის დაჭერის დამუღამება მოგიწევს. ისეა აკინძული თუ ძალიან გადაშალე ეგრევე იხევა, არადა ვიწრო ჭუჭრუტანაში გიწევს შეხედვა ტექსტის წასაკითხად. თუ ამაზეც თანახმა ხარ, ერთი ხელით წიგნის დაჭერა ცალკე სირთულეა, თუ მეორე ხელი მიაშველე და ფურცელი დაიჭირე, ნაწერი იდღაბნება. ყველა ვარიანტში გვერდები მაინც მეორე კლასელის რვეულივით გეპრიხება.

თარგმანზე მაინც ცალკე უნდა ვთქვა. ასეთი კოშმარული თარგმანი ბოლოს როდის წავიკითხე არც მახსოვს.

“ასე ნაადრევად ესოდენ შორეული მიზნის დასახვა, რაიც მის არსებაში მარად ელვარე ცეცხლად აგიზგიზებდა, ამთავითვე ყოველივე იმის ბავშვურად თავადებულ მიმდევრად ხდიდა, რაც კომუნიზმში ყველაზე მეტად უდავოდ მიაჩნნდა”.

აი, მაგალითად, ამ აბზაცის აზრი ამდენჯერ წაკითხვის მერეც არ მესმის. არ ვიცი ძველი წიგნები ასეთი უაზრო სიტყვებით არის ნათარგმნი და აღარ მახსოვს თუ ეს არის ასეთი, ფაქტი ისაა, იმას ვდარდობ რამდენი დამაკლდა ტექსტის აღქმისას ამნაირი თარგმანის გამო.

ამ წიგნის მერე უფრო მიხარია, რომ ტექსტები ახლებურად ითარგმნება და თარჯიმანთა შრომა და კომპეტენცია ახლა უფრო დავაფასე.

July 21, 2014 / mkitxveli

სემუელ ბეკეტი – მოლოი

book_52e7d9238c76cწიგნის კითხვის დასრულებამდე სამი გვერდი რომ გაქვს დარჩენილი და მაინც ვერ ხვდები ორ მთავარ გმირს ერთმანეთთან რა აკავშირებს, აესეთი წიგნია. მერე გგონია, რომ ბოლო წინადადებამ უნდა შეკრას წრე, მაგრამ სულ ტყუილად, ყველაფერი ისე რჩება, როგორც დაიწყო.

პირველ ნაწილში მილოი მიბობღავს დედასთან, მეორე ნაწილში დეტექტივი მორანი მიდის მოლოის მოსაძებნად, მაგრამ ვერ გავიგე რატომ. ვინ ავალებს, რა მიზნით ამ კაცის მოძებნას, ვერ მივხვდი. რა აკავშირებს ერთს მეორესთან, ან ერთი რატომ მიდის ან მეორე. რა სიმბოლური დატვირთვა აქვს ფეხის გაშეშებას, შვილთან რატომ აქვს ასეთი ცუდი დამოკიდებულება, რატომ კლავს კაცს ტყეში, ვერაფერი გავიგე. იმდენი “რატომ” დამრჩა, ტვინი ამიდუღდა.

“გგონია რაღაცა ყელში ამოგივიდა, მაგრამ სინამდვილეში ძალიან იშვიათად ხდება ასე.”

ასე მგონია მთელი წიგნი ამ ფრაზის გათავისებას ემსახურება. იმიტომ რომ ჯერ კიდევ 50-ე გვერდზე ვგრძნობდი ყელში ამოსვლას, მაგრამ სამასივე გვერდი მაინც წავიკითხე. ეს სამუელ ბეკეტის პირველი ნაწარმოებია, ჩემთვის, შეიძლება ამიტომ ვერ გავიგე. ვიცი რომ აბსურდი მისი სტილია, მაგრამ მჯერა რომ აბსურდსაც თავისი განვითარება აქვს.

სინამდვილეში ეს პოსტი თხოვნაა მათდამი, ვინც გაუგო “მოლოის”, მეც გამაგებინონ რა ხდება.

July 17, 2014 / mkitxveli

კითხვის დრო

reading.jpg.size.xxlarge.letterboxხშირად მეკითხებიან ხოლმე  გადატვირთული სამუშაო გრაფიკის მიუხედავად როგორ ვპოულობ დროს წიგნის კითხვისთვის. მე ვამბობ, რომ პენაკს ვუჯერებ და მერე ახსნა მეზარება.

იმ დროს, როცა დღის განვალობაში გასაკეთებელი საქმეები გამრავალფეროვნდა და სამსახურიდან სახლში მოსული წიგნის კითხვას ისევ ვერ ვახერხებდი, გვიან ღამემდე ვერ ვამთავრებდი მუშაობას, საშინლად დავისტრესე. გვერდით მედო წიგნი, რომლის წაკითხვაზეც კბილები მიკაწკაწებდა, ავიღებდი, წავიკითხავდი ორ გვერდს, თან თვალი კომპიუტერისკენ გამირბოდა, საიდანაც დედლაინები მიკიოდნენ, მერე ისევ წიგნს ვდებდი გვერდით და მუშაობას ვაგრძელებდი.

ეს იყო ჩემს ცხოვრებაში ყველაზე მოუწესრიგებელი პერიოდი, მუდმივად მქონდა შეგრძნება, რომ რაღაც მაკლია, ვერ ვახერხებ რაღაცეების დალაგებას, ეს კიდევ ჩემნაირი ორგანიზებული ადამიანისთვის, სრულიად არაბუნებრივი მდგომარეობაა.

თან ძალიან არ მიყვარს წუწუნა ადამიანიები. გამარჯობის მერე, ვაიმე, საოცრად ბევრი საქმე მაქვსო, რომ გეუბნებიან.

მერე პენაკის (ჩემთვის) განსაკუთრებული ესე „რომანივით საკითხავი“ შემხვდა. წიგნის კითხვის დრო არ არსებობს ის ცხოვრებისეული ვალდებულებებისთვის მოპარული დროაო. ჰოდა, გადავწყვიტე მეც მომეპარა.

უკვე წელს, როცა ჩემი გრაფიკი ისე გადაიტვირთა, თეორიულადაც არ ვიცი, ამაზე მეტად როგორ შეიძლება იყოს, მე წიგნის კითხვის დრო ვიპოვე. ეს არის სრულიად არაჩვეულებრივი ერთი საათი დღის განმავლობაში, ის წიგნისთვისაა და  ვერანაირი დედლაინი ვერ ფარავს მას. ჩემთვის კითხვას სრული სიმშვიდე მოაქვს და მჭირდება იმისთვის, რომ სხვა საქმეებმა ნაკლებად დამსტრესოს. ამიტომაც კითხვის პარალელურად რაოდენობრივად გაზრდილი საქმეების დედლაინს არ გადაცილებია, გამოცდებიც იმაზე უკეთესი შედეგებით დასრულდა, ვიდრე წინა წელს. ყველაფერი თავის ადგილას იყო.

ხშირად იმასაც მეკითხებიან რა ვისწავლე ამა თუ იმ წიგნის წაკითხვის შემდეგ. ჩემი პასუხია – არ ვიცი. მე ხომ ხანდახან წიგნის გმირების სახელებიც არ მამახსოვრდება. სამაგიეროდ ვიცი ის ემოციები, რასაც წიგნი მანიჭებს, არც ერთი მათგანი ერთნაირი არ ყოფილა. ისიც მჯერა, რომ თითოეული ეპიზოდი ჩემთან რჩება. როცა წიგნს ვხურავ, ასე მგონია ჩემი თვალები უფრო ფართოდ გახელილია და იმაზე მეტს ვხედავ, ვიდრე იქამდე ვამჩნევდი.

არც ის ვიცი, როგორ ვარჩევ წიგნებს წასაკითხად. წაუკითხავ წიგნებს ცალკე კარადაში ვაწყობ, როცა ჩავუვლი, ასე მგონია თვითონ მეძახიან. ჯემალ ქარჩხაძის მოთხრობები წელიწადზე მეტია ასე მიდევს, ჯერ არ მოვიდა მისი დრო, მეც მიკვირს, რატომ.

ყველაზე მეტად მაღიზიანებს კითხვა – სად ვიყიდო ეს წიგნი. ჩვენს რეალობაში წიგნის შოვნა პრობლემა აღარ არის,  წიგნის ნებისმიერ მაღაზიაში ყველა გამომცემლობაა წარმოდგენილი და როცა ამ კითხვას მისვამენ, სულ მაინტერესებს, თვითონ რა ვარიანტები აქვთ ხოლმე.

საერთოდ კითხვისას არც ერთი მზა რეცეპტი არ მუშაობს, წიგნი იკითხება იქ, სადაც გინდა, რამდენ ხანსაც გინდა, როცა გინდა, სადამდეც გინდა, როგორც გინდა, მთავარია გინდოდეს.

 

July 15, 2014 / mkitxveli

მიგელ ანხელ ასტურიასი – სინიორ პრეზიდენტი

seniorprezidenti-500x500პირველივე თავის კითხვისას შიში სრულიად გიპყრობს. სტივენ კინგისეულ შიშს არ ვგულისხმობ – მე ის გრძნობა მაქვს მხედველობაში, რომ არსებობ და გეშინია, დაზაფრული ხარ და ვერ გაგირკვევია, რისთვის დაისჯები. არ გაგაჩნია ღირებულებები იმიტომ, რომ ქვეყანაში მსგავსი რამ არ არსებობს. ერთგულება ყველაზე გაუგებარი, დაბეზღება კიდევ მიღებული რამაა.

მოკლედ, ჩვეულებრივი დიქტატურაა. სათავეში სინიორ პრეზიდენტია, ყველაფერი ისე წყდება, როგორც მას უნდა.

„მე ვაზროვნებ სინიორ პრეზიდენტის აზრებით, მაშასადამე ვარსებობ“

არ ვიცი რომელი საუკუნეა, ტელეფონები აქვთ, მაგრამ ადამიანთა ქცევები საუკუნეების წინანდელი იმპერიებს მოგაგონებს. არც ადგილის იდენტიფიცირება ხდება, ანოტაციაში წავიკითხე გვატემალას რეალობაა აღწერილიო. წარმოდგენა არ მაქვს რა ხდება გვატემალაში, მაგრამ ამას მნიშვნელობა არ აქვს, ნებისმიერ ტოტალიტარულ სახელმწიფოს მიესადაგება.

ყველაზე უცნაური გრძნობა კიდევ კიდევ ისაა, კითხვისას ფრაზებს იმის შიშით რომ კითხულობ, ემანდ, რამე საერთო არ იპოვნო შენს ქვეყანასთან.

„გაუმარჯოს უდიდესი ლიბერალური პარტიის ბელადს ჭეშმარიტ ლიბერალს სამაგალითო ახალგაზრდობის მფარველს“

მიუხედავად იმისა, რომ არ გინდა დაიჯერო წიგნში მომხდარი მოვლენები, მაინც ძალიან რეალურად გეჩვენება და აბსოლუტურად განსხვავებული გრძნობები გაქვს ვიდრე ეს შეიძლება, მაგალითად, ორუელის 1984-ის კითხვისას გქონდეს.

„ლატარიაა ამ ქვეყანაში ერთადერთი კანონი. ამოაძრობ ბილეთს – ციხე, ამოაძრობ მეორეს – დახვრეტა, ამოაძრობ მესამეს – დეპუტატი ხარ, დიპლომატი, პრეზიდენტი, გენერალი, მინისტრი, რისთვის უნდა იჯახირო თუ ყველაფერი ლატარიაა? იყიდეთ ლატარიის ბილეთი“

ისეთი წიგნია დადებითი გმირები რომ გაკლია და პატარა ჰუმანურ ეპიზოდზეც გული რომ გიჩუყდება.

სინიორ პრეზიდენტი სათაურიდანვე მთავარი პერსონაჟია, მაშინაც კი, როცა არ ჩანს. მე კიდევ ისევ მიკვირს რანაირად ემორჩილება ყველა მას მაშინ როცა პატივს არავინ არ სცემს. ისევ ვერ ვხვდები რანაირად ახერხებენ ადამიანები ამხელა ძალაუფლების მოპოვებას და შენარჩუნებას.

„სინიორ პრეზიდენტს ასეთი წესი აქვს და ჩვენგანაც ამას მოითხოვს: არავის მისცე იმედი, გათელე, მოგუდე, გაანადგურე“.

ფაქტია, სულ მცირე ამ წიგნში არაერთი იმედი განადგურდა. ალბათ, ბევრ ქვეყანაშიც.

პს ამ გამოცემაში წიგნისთვის ბევრი კორექტურული შეცდომაა. რამდენიმე ადგილი კი, როგორც ჩანს, დამარკერებული ყოფილა და მოშლა დაავიწყდათ.

July 4, 2014 / mkitxveli

ჰაინრიხ ბიოლი – კატარინა ბლუმის შელახული ღირსება

katarina blumis shelaxuli girseba-500x500(ანუ როგორ იბადება ძალმომრეობა და სადამდე მივყავართ მას)

კატარინა ჩვეულებრივი გოგოა, შინამოსამსახურედ მუშაობს, შრომისმოყვარეა, გულმოდგინედ აწარმოებს ფინანსურ ანგარიშებს, მერე იმდენს მოახერხებს მანქანას და ბინასაც იყიდის. კარნავალზე, სადაც ბევრი წლის შემდეგ საცეკვაოდ პირველად წავა, გადაეყრება მას, “ვისაც უნდა შეხვედროდა” და ყველაფერი ირევა.

მერე კატალინა “ცაიტუნგის” პირველ გვერდზე ხვდება და მისი ცხოვრების შესახებ, ვისაც არ ეზარება, ყველა რაღაცას ჰყვება.

დასაწყისში ბიოლი ირწმუნება მოთხრობის სიუჟეტი და გმირები გამოგონილია, მაგრამ მსგავსება შემთხვევითი კი არა, გარდაუვალიაო. ჰოდა ასეა, მოთხრობა 1974 წელს გამოქვეყნდა. იმ დროის საზოგადოებაში ჯერ კიდევ სჯეროდათ “ჯადოსნური ტყვიის” თეორიის, რომლის თანახმადაც,  მედიას ადამიანებზე პირდაპირი გავლენა აქვს. ამიტომ მგონია, ამ წიგნსაც მაშინ უფრო მეტი ეფექტი ექნებოდა მკითხველზე.

მოთხრობა ისეა დაწერილი, კადრებად უყურებ და ხედავ მართლა “როგორ იბადება ძალმომრეობა”,  როგორ ტრანსფორმირდებიან ადამიანები.

ჟურნალისტების ასეთ ნეგატიურ კონტექსტში ჩვენება ჩემთვის სასიამოვნო არასდროს არ არის, მაგრამ ის კი ვიცი, დღესაც ხშირად თამაშობს მედია ადამიანის ცხოვრებაში იმავე როლს, რასაც “ცაიტუნგი” კატალინას უკეთებს. სხვის ცხოვრებაში ცხვირის ჩაყოფა, საკუთარი ფანტაზიის განვითარება სხვათა ამბებზე ჩვენს საზოგადოებაში ისევ ძალიან უყვართ.

მთელი ტექსტი სულ 160 გვერდია და უცებ იკითხება, თუმცა ჩემი აზრით, ბიოლის შემოქმედებაში ეს ყველაზე სუსტი ტექსტია. ყოველ შემთხვევაში “უკაცო სახლის” ფონზე ასე მეჩვენება.

ისე ნაწარმოებების ერთმანეთთან შედარებაც არ მგონია სწორი, მაგრამ მაინც სულ ერთმანეთს ვადარებ ხოლმე.

June 21, 2014 / mkitxveli

ერლენდ ლუ – ნაივური.სუპერი.

naivuri-superiის 25 წლისაა, მე 26-ის ერთი თვის წინ გავხდი. პრინციპში ტოლები ვართ. მეც ახლა ისე ვარ, დავიდგამდი საკაკუნო დაფას და ვაკაკუნებდი კაი ხანს. აი ის მდგომარეობაა, საგნებს შორის კავშირი რომ წყდება. იცი, რაღაც უნდა შეცვალო, მაგრამ ეს ცვლილებაც გეზარება და უბრალოდ მიდი-მოდიხარ, მოტივაციის გარეშე.

მას ორი მეგობარი ჰყავს – ერთი კარგი და მეორე ცუდი. ჩემები უფრო ბევრნი არიან – ეს უკვე კარგია. სიების ჩამოწერა მეც მიყვარს. ერთხელ უნივერსიტეტში ჩამომაწერინეს “ვინ მყავს” და “რა მაქვს”. მაშინაც მასავით “რა მაქვსზე” პასუხი უფრო ადვილი გამოდგა. აი ახლაც უფრო ბევრი რამე მაქვს, ვიდრე – მყავს. საერთოდ ძნელია ვინმე გყავდეს და ვინმეს ჰყავდე. თუ “ვინ მყავს” გრაფაში უფრო ბევრია, ვიდრე “რა მაქვს” კითხვის ქვეშ, მაშინ ჩვენიანი არ ხარ და ამ წიგთანაც არაფერი გესაქმება.

“ყოველ ჩვენგანს უდგას ხოლმე მძიმე წუთები. დღეები, როცა უაზრობის შეგრძნება უჩუმრად გვეპარება და ცინიკურობასა და ირონიაში გვძირავს, როცა ვკარგავთ სიყვარულს და იმის რწმენას, რომ ყველაფერი კარგად იქნება”.

ყველაზე მეტად იმას განიცდის, რომ საგნებს შორის კავშირს ვეღარ ხედავს, მერე იმაზე ფიქრობს, არსებობს თუ არა დრო საერთოდ. იმ ცუდ მეგობარს ხვდება, ცუდი იმიტომაა, რომ  ვეღარ უგებს.”მას კიდევ უფრო ნაკლები კონტაქტი აქვს საკუთარ თავთან ვიდრე ჩემთან”, დაასკვნის ბოლოს.

არც ტელევიზორი, არც ინტერნეტი, ვერაფერში ვერ პოულობს ინტერესსს “უფრო ზუსტად ვეღარც კი ვხვდები რომელია ჩემი საკუთარი აზრი და რომელი ტელევიზორიდან ათვისებული”

ინტერნეტი ზედმეტ  ინფორმაციას გვაძლევს, რომლის გარეშეც მშვენივრად ვიცხოვრებდითო. ხანდახან ვფიქრობ ხოლმე მეც რამდენი ისეთი რამ ვიცი, რაც სულაც არ მინდა ვიცოდე, კიდევ უფრო მეტს ლოგიკურად ვხვდები – არც ეს მჭირდება. პირიქით, ვითრგუნები. ასეთ დროს მინდა, ცოტა შტერი გოგო ვიყო, რომელსაც მარტივი რაღაცეები აკმაყოფილებს და საერთოდ არ ფიქრობს საგნებისა და მოვლენების ერთმმანეთთან დაკავშირებით დამტებითი დაკვნების გამოტანას.

ჯერ ძმის სახლში გადადის, მერე ბურთს ყიდულობს და კედელს ურტყამს, მერე საკუკნო დაფას აღმოაჩენს და ლიზას ხვდება. ლიზა ის გოგოა, ვისზეც დიდი ხნის შემდეგ იფიქრებს კარგი იქნება უფრო ხშირად შემეხედაო. აი მანქანაში წინა სავარძელში ჩამჯდარიყო და ცოტა ხანს გვესეირნაო.

უცნაურია ერთი ადამიანი მეორეს რომ პოულობს, ეს ახალი პლანეტის აღმოჩენას ჰგავს 

ერლენდ ლუ

ერლენდ ლუ

მერე ნიუ იორკში მიდის ძმასთან, ახალი ქალაქი ახალი აღმოჩენებია და სიებიც განახლებულია. აი მაგალითად მეც ჩამოვწერ რა ვნახე დღეს

  • ნახატებიან წითელ ტრუსში ჩაცმული ადამიანი აუზთან, რომელსაც სულ ოფიციალურად ჩაცმულს ვხედავ
  • მარშუტკის მძღოლი, რომელიც რადიოს ბოლო ხმაზე უსმენდა და ჩაწევა არ უნდოდა ეს ჩემი მანქანაა და როგორც მინდა ისე მოვუსმენო
  • საბურთალოელი “კაი ბიჭი” ბენდენით. ვერ მოვასწარი დამენახა გზაზე როგორ გადადიოდა.
  • ადამიანი, რომელიც არ ვიცი ვინ არის ჩემთვის
  • გოგო ყვავილებით ხელში
  • ავტობუსის გაჩერების ადგილად დაყენებული ტაქსი, რომელმაც მოძრაობა შეაფერხა
  • მესიჯი, რომლის მიღებაც ჩემს მეგობარს გაუხარდა
  • ორი მსუქანი ქალისგან შემდგარი ადმინისტრაცია

მარტო ფორმის გამო ღირს ამ ტექსტის წაკითხვა. ამ რთულ თემაზე მარტივად საწერად ერლენდ ლუს სულ 160 გვერდი დასჭირდა.

June 8, 2014 / mkitxveli

ფილიპ როთი – პორტნოის სინდრომი

პორტნოის სინდრომიწიგნის დაწყებამდე ჯერ პორტნოის სინდრომზე ინფორმაცია ვეძებე, მეგონა ფსიქოლოგიაში მართლა არსებობდა. მერე როთის განმარტება ვნახე – ძლიერი ეთიკური და ალტრუისტული იმპულსებისა და უკიდურესად მძაფრი, ხშირად პერვერსიული სექსუალური განცდების ჭიდილს გულისხმობსო. წიგნის დასრულების შემდეგ მივხვდი, რომ პორტნოის პროტოტიპი რიგითი ქართველია.

წიგნის მთავარი გმირი ებრაელი ალექს პორტნოია, რომელიც ფსიქოანალიტიკოსს თავისი სექსუალი ცხოვრებისპრობლემების შესახებ უყვება. მისი ტანჯვა ოჯახიდან იწყება, უფრო სწორად, ებრაელობითა და მისადმი დედის დამოკიდებულებით.

“ნუთუ შეიძლება ადამიანს თავის ტვინი, ორი თვალი,  და ორი ყური ჰქონდეს და მაინც ცხოვრება ისე გალიოს, რომ ვერასდროს მიხვდეს, რას გრძნობენ, რისკენ მიისწრაფვიან სხვები”

პორტნოის დედამ ვერაფრით გააცნობიერა, რომ მის შვილი დამოუკიდებელი ინდივიდია. საქართველოშიც ხომ მუდმივად ასე ხდება და ბიჭი ვერასდროს გამოდის დედის გავლენისგან, მერე ცოლშიც დედას ხედავს და ვერასდროს ყალიბდება დამოუკიდებელ ტიპად, რომელიც თავის ყველა ქმედებაზეა პასუხისმგებელი. ისინი კი რომლებიც ამ გავლენებს ამჩნევენ და დედის კომპლექსისგან გათავისუფლებას ცდილობენ, ისევე იტანჯებიან, როგორც პორტნოი, რადგან სწორედ ამ აღზრდის გამო არ ჰყოფნით გამბედაობა ბოლომდე დამოუკიდებლები იყვნენ, მაშინაც კი თუ სახლიდან მიდიან და სხვა ქალაქში აგრძელებენ ცხოვრებას. მერე პერვერსიული სექსუალური განცდებით იტანჯებიან.

“წელებზე ფეხს ვიდგამდით მაგისთვის, მასწავლებლები არ დაგვინანია პიანისტი, რომ გამოსულიყო”, – ეს ფრაზა რიგით ქართველ დედას კი არა, პორტნოის მშობელს ეკუთვნის. მასაც ჰგონია, რომ თვითონ უკეთსად იცის რა უნდა მის შვილს.

პორტნოიც ისევე იტანჯება თავისი ებრაელობით, როგორც ბევრი ქართველი ბიჭი, რომელსაც უბედურების ყველა მიზეზად საქართველოში დაბადება მიაჩნია და გამოსავალს ქვეყნიდან წასვლაში ხედავს, თუმცა ამგვარი ტიპებიდან ვინც წავიდა, მათაც ვიწრო კულტურული აზროვნება შერჩათ ისეთ განვითარებულ ქვეყანაშიც კი, როგორც საფრანგეთი ან თუნდაც გერმანიაა.

“რელიგია ხალხის ოპოუმია” – სჯერა პორტნოის და მისგან ოჯახის გათავისუფლება უნდა. დისკომფორტს უქმნის მუდმივი დიფერენციაცია ებრაელებსა და არაებრალეებს შორის.

პირდი ცხოვრება როგორც ჩვენთან, ისე პორტნოისთან ცალკე თემაა.

“როგორც ჩანს ნიუარკის და მის შემოგარენში ყველას ერთი კითხვა აკერია პირზე – როდის მოეგება გონს ეგოისტი ალექს პორტნოი და მშობლებს, ამ ოქრო ხალხს, კალთაში შვილიშილს როდის ჩაუგორებს.”

ფრაზა “როდის უნდა მოიყვანო ცოლი” 25 წელს გადაცილებული კაცებისადმი ყველაზე ხშირად დასმული კითხვაა. არადა, ამ ასაკში მას არ ჰყავს ცოლი, ვინც აცნობიერებს, რომ აი, იმ ზემოთ ნათქვამი კომპლექსებისგან  ვერ თავისუფლდება და ვერ იღებს პასუხისმგებლობას, ამ ასაკში ვისაც უკვე ჰყავს ცოლი, იმას არც კი უფიქრია პასუხისმგებლობაზე და დიდი ალბათობით არც კომპლექსის მნიშვნელობა იცის.

“რატომ ვიჭყლიტები საკუთარ სურვილებსა და სინდისს შორის, სურვილებს სინდისი სძულთ და სინდისს სურვილები სძულს”

ფილიპ როთი

ფილიპ როთი

ამ ფრაზაში მთელი მისი ტრაგედია ჩანს. ამიტომაც როდესაც მიხვდება, რომ მანქი ძვირფასი გახდა მისთვის და დაუსვამს საკუთარ თავს კითხვას, ხომ არ შემიყვარდაო, მაშინვე ფრთხება და გარბის. მანქი ველურია და მისი ოჯახის ნორმებში არ ჯდება.

არადა, კარიერული თვალსაზრისით პორტნოი საკმაოდ წარმატებულია. მთავარი ირონია ისაა, რომ სხვა ადამიანთა უფლებების დამცველია.

სხვებმა სარბენი ბილიკის ნახევარი გაირბინეს, მე ისევ სტარტის ხაზღან ვდგავარ. ინტელექტის კოეფიციენტი მაქვს 158, მაგრამ ორგანიზატორებს ისევ წესებისა და პირობების გამო ვეკამათები, სარბენი ბილიკის მიმართულებაზე ვედავები, მსაჯების ლეგიტიმურობას ეჭქვეშ ვაყენებ. ისტერიკა – c’est moi!

კეჟერაძის ბლოგი

სამშობლოს, ადამიანებისა და ლიტერატურის მოყვარული რიგითი კლიმი

Salomeaa's Blog

ლიტერატურული ბლოგი ...

ემოციური ბლოგი

სოციალურ პრობლემებისა და მედიის შესახებ.

მკითხველის ბლოგი

შთაბეჭდილებები კითხვის შემდეგ

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,567 other followers

%d bloggers like this: