Skip to content
May 27, 2017 / mkitxveli

დავით გაბუნია – დაშლა

დავით გაბუნია - დაშლაბოლოს პერსონაჟები და სიუჟეტი სრულად იშლება. არც თავშია მაინცადამაინც აწყობილი ყველაფერი, უბრალოდ ლოგიკურად მიდის ამბავიც და თხრობაც. უსაქმურობისგან აზრწართმეული ზურას მახათი მოპირდაპირე კორპუსში გეი ბიჭის თვალთვალი აღმოჩნდება. მასთან თანამდებობის პირი დადის.

თხრობას ზურა იწყებს და მისი გადმოსახედიდან ვითარდება ამბავი. მერე მისი ცოლი თინა აგრძელებს ამბავს და პირველ “დაშლას” მაშინ ხედავ. პარალელურად ორი ღალატის ამბავი მიდის, ერთი გეი წყვილია მეორე ჰეტერო და არც არაფრით განსხვავდება ერთმანეთისგან.

ყველა პერსონაჟი რაღაც მხრივ უარყოფითია, მაგრამ თითოეულ მათგანს თავისი სიმართლე აქვს, რის გამოც გარკვეული თანაგრძნობაც გიჩნდება. აი ამ გაორებულ თუ გასასამებული გრძნობით ამთავრებ წიგნის კითხვას.

სიუჟეტთან ერთად წერის სტილი და ამბის გადმოცემის ტექნიკა არის ის, რაც მკითხველს ბოლომდე ძალიან სწრაფად ჩაიყვანს. მარტივად წერს, არაფერი გეზედმეტება, ყველა პასაჟი საჭიროა იმისთვის, რომ ზუსტად ის ემოცია, გქონდეს, რასაც ავტორი ელის (რას ელის ისე რა ვიცი). მოკლედ, ყველაფერის, რომ დარჩე წიგნში, თან გაბრაზდე ამ პერსონაჟებზე, ცოტა იმორალისტო, თითი დაუქნიო, შიგადაშიგ შეუკურთხო კიდეც,  მერე დაშლილი და ცოტა გაოგნებული დარჩე.

132 გვერდია წიგნი. თანამედროვე მკითხველისთვისაა. ერთი გზის ამბავია, დაიწყო და დაასრულო.

May 13, 2017 / mkitxveli

პიტერ პომერანცევი – არაფერია ნამდვილი და ყველაფერი შესაძლებელია

პომერანცევის კითხვა უკვე დაწყებული მქონდა, როდესაც საზოგადოებრივი აზრის კვლევა გამოქვეყნდა, რომლის მიხედვითაც ადამიანთა ნაწილს ჰგონია, რომ რუსეთში დემოკრატიაა. მერე ვფიქრობდი, რა ვიცით საერთოდ რუსეთის შესახებ საქართველოში. ჩვენი მედია ხომ არაფერს გვიყვება გარდა იმისა, პუტინმა ან ლავროვმა რამე თუ არ თქვეს აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთზე ანდა ამერიკა- ევროკავშირმა სანქციები თუ არ დაუწესა რუსეთს. ამიტომაც არასწორი წარმოდგენა აქვს ხალხს და მერე გვიკვირს რატომ მიუწევთ ვიღაცებს გული ისევ მაგ ქვეყნისკენ.

პომერანცევი სხვაგვარ რუსეთს აჩვენებს ისეთს, სადაც “არაფერია ნამდვილი და ყველაფერი შესაძლებელია”, სადაც იღვიძებ “და ღმერთო ჩემო: შენ ბრალდებული ხარ”, სადაც სექტები არსებობს, მოდელები თავს იკლავენ, FSB მუშაობს, გოგოები რუსეთში მდიდარი კაცების (ფორბსების) შესაბმელად ჩადიან, სადაც ტელევიზია “პოზიტიური ამბებს” აშუქებს და მაყურებელს უქმნის წარმოდგენას, რომ  რაღაც კარგი ხდება.

“ტელევიზიების საშუალებით წყვეტდა კრემლი, რომელ “პოლიტიკოსებს მისცემდა ნებას”, ვითომცდა ოპოზიცია ყოფილიყვნენ, როგორი უნდა ყოფილიყო ქვეყნის ისტორია… ახალი კრემლი საბჭოთა კავშირის მიერ დაშვებულ შეცდომებს არ გაიმეორებდა: ის არასოდეს მისცემდა ტელევიზიას უფლებას მოსაწყენი გამხდარიყო”.

თავად პიტერ პომერანცევიც რუსულ არხ TNT-ზე პროდიუსერად მუშობდა. ის ლონდონში ემიგრირებულ ოჯახში გაიზარდა. მთელი წიგნიც მისი გმირების შესახებაა და სწორედ ასე აჩვენებს თანამედროვე რუსეთს და პროპაგანდის მთელ მანქანას. თვითონ ამბობს, რომ ჩაფლავდა, პოზიტიური ამბები ამ გმირებზე არ გამოუვიდა. ან რანაირად უნდა გამოსვლოდა. მერე ადგა და წამოვიდა იმ ქვეყნიდან.

იანა იაკოვლევა

იანა იაკოვლევა – საზღვარგარეთიდან შემოჰქონდა საწმენდი სითხეები. ერთ დღესაც იმ ნივთიერების ქონისთვის დააპატიმრეს, რითიც წლების განმავლობაში ვაჭრობდა. ასე უცებ აკრძალული აღმოჩნდა მისი რეალიზაცია და “მოულოდნელად აღმოუჩინეს”. მერე როგორც პომერანცევი ამბობს, გავლენებისთვის მებრძოლ ამბიციურ ხალხს “ერთმანეთი დააჭმევინეს”, რის გამოც იანამ ციხიდან გამოსვლა მოახერხა. დააფუძნა ორგანიზაცია “ბიზნეს სოლიდარობა” და მსგავს მდგომარეობაში აღმოჩენილების დახმარებას ცდილობს.

რუსლანა კორშუნოვა

რუსლანა კორშუნოვა – წარმატებული რუსი მოდელი, რომელიც საკუთარი 21 წლის დაბადების დღის აღნიშნვამდე 2 დღით ადრე, ნიუ იორკში მკვდარი იპოვეს. ოფიციალური ვერსიით ის ვოთერ სტრიტზე მდებარე საცხოვრებელი შენობიდან გადმოხტა. ახლობლებს მისი თვითმკვლელობის ვერსიის არ სჯერათ. პომერანცევმა გაარკვია, რომ რუსლანა “პიროვნული განვითარების” ტრენინგებზე დადიოდა გაერთიანება “სამყაროს ვარდში”. წიგნის მიხედვით სწორედ ამ ერთგვარი სექტის წევრობამ მიიყვანა ის თვითმკვლელობამდე. პომერანცევი ირწმუნება, რომ ასეთი არაერთი სექტა არსებობს რუსეთში.

სერგეი მაგნიცკი

სერგეი მაგნიცკი – იურისტი, რომელმაც მაქინაციების და ფულის მითვისების სქემა გამოავლინა. მან ინტერვიუ მისცა “ბლუმბერგ ბიზნეს უიკს”. 12 დღის შემდეგ კი დააპატიმრეს, “აწამეს და საბოლოოდ რუსეთის ციხეში გარდაიცვალა ერთი წლის შემდეგ”.

ეს რა თქმა უნდა, სრული სია არ არის იმ გმირებისა, ვისაც პომერანცევი იყენებს რუსეთის წარმოსაჩენად. “ღამის მგლებსაც” (მორწმუნე ბაიკერები) შეხვდებით და ბერეზოვსკი – აბრამოვიჩის ამბავსაც. “ოფშორი” განსაკუთრებული თავია ამ წიგნში. რუსული ფული როგორ ტრიალებს ყველაზე კარგად ჩანს, იმასაც ნახავთ რატომ არ აწუხებს ლონდონს ახალი მდიდარი რუსების შემოსვლა ქალაქში. ის ამბავიც აქ არის, ევროპის მაძაგებელი პოლიტიკოსები საკუთარ შვილებს დასავლეთში რომ აგზავნიან სასწავლებლად თუ საცხოვრებლად.

თვალი გადაალეთ ამ ახალი რელიგიური პატრიოტების კარიერას და აღმოაჩენთ, რომ ცოტა ხნის წინათ თავგადაკლული დემოკრატები და ლიბერალები იყვნენ, პროდასავლურები, მოდერნიაციასა და ინოვაციას ქადაგებდნენ, რუსეთის ევროპულ კურსს უჭერდნენ მხარს, უფრო ადრე კი სანიმუშო კომუნისტები გახლდნენ.

თითქოს უბრალო ამბავს ჰყვება, მოსკოვში შენობების განლაგებასა და მშენებლობაზე, საგზაო მოძრაობაზე. სადღაც თბილისის ანალოგიაც შეიძლება გაგიჩნდეს, მთავარი კი ისაა, რომ სწორედ ასეთი მარტივი პასაჟებით გაჩვენებს აბსურდულობას, დიდ გავლენებს, ორი სამყაროს სიმბიოზს, სადაც ერთად თანაცხოვრობს სხვადასხვა იდენტობა, სადაც ადამიანებს რამდენიმე “მე” აქვს და ყველა თავისთვის მუშაობს, სხვა არაფერზე უნდა იდარდოს და როცა საჭიროა “შენ შენ არ ხარ”.

ყოველი ახალი რეჟიმი რადიკალურად ცვლის წარსულს, ხელახლა აშენებს მას… ლენინი და ტროცკი ადამიანთა გონებიდან მეფის ხსოვნის წაშლას ცდილობდნენ, სტალინი – ტროცკი ხსოვნის წაშლას, ხრუშჩოვი – სტალინისას, ბრეჟნევი – ხრუშჩოვისას, პერესტროიკა მთელ კომუნისტურ წარსულს მიწასთან ასწორებდა… და ყოველ ჯერზე აღმოჩნდებოდა ხოლმე, რომ გმირები თურმე სინამდვილეში არამზადები ყოფილან, ვითომდა მხსნელები კი – სატანები. ქუჩების სახელებს ცვლიან, სახეებს ფოტოებიდან შლიან, ენციკლოპედიებს ხელახლა გამოსცემენ  და ასე ყოველი რეჟიმი ანადგურებს და ხელახლა აშენებს წინა ქალაქს

პომერანცევი ირწმუნება, რომ ამგვარ ხატებს უპირველესად ტელევიზია ქმნის და არარეალურ სამყაროში აცხოვრებს ხალხს. პროპაგანდა მუშაობს და ვლადიმერ სურკოვიც კარგად გრძნობს თავს. წიგნში თითქოს არ ახსენებს ვლადიმერ პუტინს, მაგრამ ყველგან გრძნობ. ხვდები რომ მისი ხელი ყველგანაა.

ყოველ არხზე პრეზიდენტი – სატელევიზიო პროექტებისთვის შექმნილი, ყველა რუსის არქეტიპზე მორგებული, თითქოს მთელ რუსეთად ქცეული, მის პიროვებაში სწრაფად რომ ენაცვლება ერთმანეთს განგსტერი, სახელმწიფო მოღვაწე, ბაიკერი, მორწმუნე, იმპერატორი

და მაინც, პომერანცევმაც 9 წელი იცხოვრა ამ ქვეყანაში. კარიერის შავ ხვრელს კი უწოდებს, მაგრამ მთელი წიგნის განმავლობაში მაინც ვერ მივხდი ამდენხანს როგორ გაჩერდა იქ.

ამ ტექსტს თუ წაიკითხავთ, დაამატეთ ანა პოლიტკოვსკაიას “პუტინის რუსეთი”, მერე არ გამოგრჩეთ ოსნე საიეშტადის “გროზნოს ანგელოზი” და მიიღებთ რუსეთს, რომელიც ჩვენთან არ ჩანს.

April 15, 2017 / mkitxveli

გაბრიელ გარსია მარკესი – სიყვარული ჟამიანობის დროს

მთავარი გმირი ვინც მეგონა, მისი სიკვდილით იწყება წიგნი. მეორე, ვისზეც მივიტანე ეჭვი, ალბათ, ამის ისტორიაა მოყოლილი-მეთქი, მალევე მოკვდა. ექიმი იყო, პატივცემული. თუთიყუშის ჩამოსახსნელად ხეზე აძვრა, ჩამოვარდა და მოკვდა. მოხუცი ერქმოდა უკვე. მისი გასვენების პროცედურებში გარდაცვლილის ცოლს, ფერმინა დასას ასაკიანი კაცი, ფლორენტინო არისა ეხმარება. სწორედ ამ ორი ადამიანის ცხოვრებაა მთელი წიგნი.

51 წელი ელოდებოდა ფლორენტინო არისა ფერმინა დასას. იცოდა, რომ არ უნდა დაბერებულიყო მასზე ადრე, ავად არ უნდა გამხდარიყო და იმქვეყნად მის ქმარზე ადრე არ უნდა წასულიყო.

დიდხანს ვფიქრობდი რა მომწონდა ამ წიგნში. არადა, მართლა მომწონდა რაღაც, რასაც შეეძლო წიგნზე მივეჯაჭვებინე. ძალიან, ძალიან გადაღლილს ღამის 3 საათზე ძილის წინ მაინც მისი კითხვა დამეწყო და დამნანებოდა, კიდევ დიდხანს რომ არ შემეძლო კითხვის გაგრძელება. არადა, შინაარსი სულაც არ არის მაინცადამაინც ჩამთრევი, სწრაფად არ ვითარდება მოვლენები, არც სიუჟეტია ძალიან დამაინტრიგებელი, შეიძლება ემოციურადაც ახლოს არ იდგეს ეს თემა 28 წლის ადამიანისთვის, მაგრამ მაინც სულ იქ ხარ. აი, კითხულობ და ბედნიერი ხარ. ეს გრძნობა სულ უფრო იშვიათად მაქვს. ამ დროს ვგრძნობ ხოლმე რას ნიშნავს დიდი მწერლობა – ლექსიკის ფლობას პირველ რიგში, საკუთარ სტილს, უნარს სხვადასხვა პერიოდებში ისე გადაგიყვანოს და დაგაბრუნოს, სრულიად ბუნებრივი გეგონოს ეს ამბავი. მერე ერთის პრესპექტივიდან დაიწყოს ამბის თხრობა, ცოტა ხანში კი აღმოაჩინო, რომ მეორეს მხრიდან უყურებ მოვლენებს.

სიკვდილი მხოლოდ იმიტომ მიძნელდება, რომ სიყვარულის გამო არ ვკვდები

ასე გაივლი ფლორენტინოსა და ფერმინას ცხოვრებას. სევდიანი ამბავია, რამდენი რამ გამოტოვეს. რეალურად ორივე მარტო იყო. ფერმინას საერთოდ არ ესმოდა მისი ქმრის. ისეთი მარტო იყო, სიგარეტსაც კი მალულად ეწეოდა. ეს პასაჟი, რომელიც არაერთხელ მეორდება, მისი მთელი ცხოვრების სევდას აჩვენებს – თავისთვის მხოლოდ მაგ დროს იყო, თავის საიდუმლოსთან.

სიბრძნე მაშინ მოდის, როცა უკვე აღარ შეგიძლია რაიმე კარგის გაკეთება

არის ხოლმე შემთხვევები, როცა ერთი გადაწყვეტილება ცვლის ცხოვრების მიმართულებას. ზოგჯერ ისეც ხდება, იმ საწყის წერტილს უბრუნდებიან ადამიანები იმ იმედით, რომ ამჯერად მაინც აირჩევენ სწორ ადამიანს ცხოვრებისთვის, გამოასწორებენ დაშვებულ შეცდომას, მაგრამ გარემოებები შეცვლილი ხვდება და აღარაფერი ხდება ისე, როგორც უნდა მომხდარიყო.

“Tell him yes. Even if you are dying of fear, even if you are sorry later, because whatever you do, you will be sorry all the rest of your life if you say no.”

პ.ს. ცუდი ჩვევა მაქვს, მთარგმნელების სახელებს იშვიათად ვკითხულობ ხოლმე კითხვის დაწყებამდე. სანამ ამ პოსტის წერას დავიწყებდი, არ ვიცი, რამ გამახსენა თეა გვასალია და მისი “ამბობენ”. ნეტავ, ახლა რას საქმიანობს-მეთქი დამაინტერესა და “ფეისბუქზე” მოვძებნე. ასე აღმოვაჩინე, რომ წიგნი, რომელზეც წერის დაწყებას ვაპირებდი, მისი თარგმნილია.

April 11, 2017 / mkitxveli

ჰანტერ ს. თომპსონი – ზაფრა და გულისრევა ლას-ვეგასში

ზაფრაამ ქინდლს ვერ მივეჩვიე და სადმე რომ მივდივარ, მაინც წიგნი მიმაქვს. იმ დღესაც რომ მოვათვალიერე წასაკითხი სულ 600-700 გვერდიანი ტექსტები დამრჩენოდა. მერე მომხვდა თვალში “ზაფრა და გულისრევა ლას ვეგასში” უწვრილესი წიგნი. ჰოდა წავიღე.
წავიკითხე. არაფერი ემოცია. არც შინაარსით, არც წერის სტილით, დიდი არაფერი. მერე ფილმს ვუყურე იქნებ თარგმნის ბრალია მეთქი და რაღაცა მაინც დაინახა რეჟისორმა და ის აჩვენა. ისიც იდენტური. აბსოლუტურად იგივე. კომენტარები კი ჰქონდა კარგი და დავეჭვდი. შეიძლება მართლა კარგია და მე ვერ გავიგე, ან უაზროდ პრეტენზიული გავხდი. არ ვიცი.
მთელი ტექსტი იმაზეა, რომ ჟურნალისტს რბოლის გასაშუქებლად აგზავნიან. ის თავის იურისტთან ერთად ამრიკული ოცნების ასასრულებად მიდის. ნარკოტიკებით ბითურდება და რა სისულელეებს აკეთებენ, ეს არის პირველ პირში გადმოცემული. მერე შიგადაშიგ ავტორი ერთვება. თომპსონი გონზო ჟურნალისტიკის ფუძემდებელია, ეს ჟანრი სწორედ ავტორის თანამონაწილეობას გულისხმობს მოველენების სიმძაფრით გადმოსაცემად.
ცხადია მესმის ტექსტის იდეა – დაპირისპირება მეინსტრიმ კულტურასთან და ნარკოტიკები როგორც პროტესტის ფორმა, მაგრამ ფორმაზე რა ვთქვა, არ ვიცი. მე ვერ ვიკაიფე.  სახალისო საკითხავი ნამდვილად არის თავისი არანორმატიული ლექსიკით, უბრალოდ  ვეღარც ვიხალისე იმდენად ერთნაირია და არ ვითარდება. არც კულმინაცია აქვს და არც არანაირი ინტრიგა, თუ არ ჩავთვლით ერთდაერთ მიზანს, გაიგო რა ჯანდაბა დაემართება ამ ორს. არაფერიც არ ემართებათ, როგორც ჩავიდნენ, ისე ჩამოვიდნენ.
February 27, 2017 / mkitxveli

დენიელ კიზი – ბილი მილიგანის მრავალი გონება

mravali-goneba-500x500ფიზიკურად ერთი ბილია შინაგანად 24-ად დაშლილი. სხვადასხვანაირად იქცევი ცხოვრებაში, გაქვს უნარები, ემოციები. წარმოიდგინე, რომ სხვადასხვა ადამიანად დაიშალო და ეს უნარები და თვისებები განაწილდეს. ერთს კითხვა უყვარდეს, მეორე – ხატავდეს, მესამეში გადავიდეს მთელი აგრესია, მეოთხეში – ტკივილის ატანის უნარი და აშ. აი ასე იყო დაშლილი უილიამ (ბილი) მილიგანი. 26 წლის ბიჭი რომელიც რამდენიმე ადამიანის გაუპატიურებისთვის და ძარცვისთვის დააკავეს, მას კი საერთოდ არაფერი ახსოვდა.

ბილიში 24 პიროვნება სახლობდა:

  1. უილიამ სტენლი მილიგანი 26 წლის – მთავარი
  2. არტური 22 წლის – ინგლისელი
  3. რეიგენ ვადასკოვინიჩი 23 წლის – სიძულვილის მცველი
  4. ალენი 18 წლის – თაღლითი
  5. ტომი 16 წლის – გაქცევის ოსტატი
  6. დენი 14 წლის – შეშინებული
  7. დეივიდი 8 წლის – ტკივილის მიმღები
  8. ქრისტინი 3 წლის – კუთხის ბავშვი
  9. ქრისტოფერი 13 წლის – ქრისტინის ძმა
  10. ადალანა 19 წლის – ლესბოსელი
  11. ფილიპი 20 წლის – განგსტერი
  12. კევინი 20 წლის – დამგეგმავი
  13. უოლტერი 22 წლის – ავსტრალიელი
  14. ეიპრილი 19 წლის – ძუკნა
  15. სემუელი, 18 წლის – მოხეტიალე ებრაელი
  16. მარკი, 16 წლის  – მშრომელი
  17. სტივი, 21 წლის – მარადი თვითმარქვია
  18. ლი, 20 წლის – კომიკოსი
  19. ჯეისონი, 13 წლის – წნევის სარქველი
  20. რობერტი (ბობი), 17 წლის – მეოცნებე
  21. შონი, 4 წლის – ყრუ
  22. მარტინი, 19 წლის – სნობი
  23. ტიმოთი (ტიმი), 15 წლის – ჰომოსექსუალს გადაყარა, რომელმაც დააფრთხო, ამის შემდეგ ჩაიკეტა თავის სამყაროში.
  24. მასწავლებელი, 26 წლის – 23 ალტერ ეგოს ჯამი

ბილი მართლა არსებობდა. ეს ისტორიაც რეალურია. მისი ამბავი ფისიქიატრებისა და ფსიქოლოგების კვლევების საფუძველი გახდა. მრავლობითი აშლილობა  და მერე პიროვნებების გაერთიანება მათი გამოწვევა იყო.

კიზის მკითხველი კი სამედიცინო დეტალების გარდა თვითონ ბილიზე ვფიქრობ. აი იმ ბიჭზე, ძალადობის მსხვერპლი რომ იყო და იმდენად მგრძნობიარე რომ პიროვნებებად დაიშალა, რაც ერთგვარი რეაქცია იყო ამ ძალადობაზე. მერე, როცა უკვე პროგრესი შესამჩნევი იყო და გამთლიანება დაიწყო, როგორ შეუშალა ხელი საზოგადოებამ საბოლოოდ გამოჯანმრთელებაში.

%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%92%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%98

ბილი მილიგანი 1984

კიზიმ კიდევ ალბათ რამდენი შრომა გაწია, ჯერ რომ დაახლოებოდა ამ ადამიანს, მერე რომ შეეკრიბა ამდენი არეულ-დარეული სხვადასხვა პირის ისტორია და ერთ ამბად წარმოეჩინა, ლოგიკური ჯაჭვი აეწყო. კიზი აქაც ისეთივე ადამიანურია როგორც ელჯერნონთან,

მისი ცხოვრება ბოლომდე აღწერილი არ არის, რადგან წიგნი 1981 წელს გამოიცა.  ბილი 1991 წელს გაათავისუფლეს ციხიდან სამედიცინო დასკვნის შემდეგ. ცხოვრობდა კალიფორნიაში. 2014 წელს გარდაიცვალა სიმსივნით 59 წლის ასაკში. მისი გამთლიანება ბოლომდე ვერ მოხერხდა. ამბობენ, რომ  მის შესახებ ფილმსაც გადაიღებენ, სადაც ბილის როლს ლეონარდო დი კაპრიო შეასრულებს.

January 11, 2017 / mkitxveli

მარიო ვარგას ლიოსა – ვაცის ნადიმი

6336323823დიქტატორებზე ბევრი წამიკითხავს. ბევრი რა, ვინც კი ახლა გამახსენდა და რამე დაუწერიათ ყველაზე რაღაც ტექსტი მაინც მაქვს. მაინტერესებს ზოგადად ისტორიული ამბები. დოკუმენტური პროზა ძირთადად. ამ წიგნების უმეტესობა ან მთლიანად ისტორიულ ფაქტებზეა დაფუძნებული, ან მხატვრულია და გამონაგონი. ზოგი სულაც ზეპირი ისტორიებია. მოკლედ არ გვანან ლიოსას.

“ვაცის ნადიმი” სამი მიმართულებით ვითარება – 2 რეალურია და 1 გამონაგონი. ვაცი რაფაელ ლეონიდას ტრუხილიოა, დომინიკიელთა რესპუბლიკის დიქტატორი. სამი ამბავი ერთმანეთს ენაცვლება. იმ ორი რეალური ამბიდან ერთი აღწერს ტრუხილიოს მკვლელობის მომზადებას, მეორე თავად ვაცის ამბავს. მესამე ამბავი კი დიქტატორის ერთ-ერთი ახლო პირის შვილის ამბავია ოღონდ უკვე ტრუხილიოს მკვლელობის შემდეგ, როდესაც ის მშობლიურ ქალაქში ბრუნდება. ეს უკანასკნელი გამონაგონი ამბავია. ასე წავიკითხე ყოველ შემთხვევაში. შეთქმულების მონაწილეები კი ყველა ვიპოვე, ისტორიულ ფაქტებსაც გადავხედე და რაც ვნახე რეალურად ემთხვევა ყველაფერი.

ლიოსას ვაცი ჩვეულებრივი დიქტატორია, მართვის ისეთივე სტილით, როგორც სხვა მისნაირებს ჰქონდათ, თან რომ სჯეროდათ, მის გარეშე ქვეყანა დაიღუპებოდა. ადამიანური სისუსტეებიც აქვს (უნებლიე შარდვა აწუხებს კაცს, რომლის დანახვაზეც სხვებს იგივე ემართებათ) და ჩვეულებრივად სასტიკია. არც აშშ და მისი პრეზიდენტი კენედი ადარდებს, არც ევროპა და არც საერთაშორისო საზოგადოება. ხალხიც ისევე ბეჩავდება, როგორც სხვა ქვეყნებში.

სახელების დამახსოვრება განსაკუთრებით სახრეთ ამერიკულ ნაწარმოებებში მიჭირს. ლიოსას “ვაცის ნადიმი” ნამდვილი გამოწვევა აღმოჩნდა ჩემთვის და ახლაც არ ვარ დარწმუნებული, რომ პერსონაჟები ერთმანეთში არ მერევა. 600 გვერდიან წიგნში იმდენი მოქმედი პირია, ისე გადადის ისტორიები დროსა და ერთმანეთში, რომ რთულია დამახსოვრება. რამდენიმე აბზაცის კითხვისას დანიელ პენაკის მცნებათაგან ერთერთი გამახსენდა და გადავახტი გულდამშვიდებით.

მთელი უცნაურობა იცი რაშია? პირველივე გვერდებიდან რომ იცი მთავარი გმირი კვდება, მაგრამ მაინც კითხულობ ამ 600 გვერდს და კითხვისთვის თავის დანებებაზე არც ფიქრობ. აღარ არის მონსტრი და როგორია სისტემა, იცვლება ერთი კაცის წასვლით თუ განაგრძობს მუშაობას? – ამ ინტრიგას ჩაჰყავხარ ბოლომდე.

November 13, 2016 / mkitxveli

პოლ ოსტერი – ილუზიების წიგნი

%e1%83%98%e1%83%9a%e1%83%a3%e1%83%96%e1%83%98%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%ac%e1%83%98%e1%83%92%e1%83%9c%e1%83%98პოლ ოსტერის ერთი წიგნი მაინც თუ წაგიკითხავს, სულ უფრო მეტი მოლოდინი გაქვს მეორისგან – სიუჟეტი იმაზე დახმართული უნდა იყოს, ვიდრე პირველი იყო. უფრო სწორად, ერთდროულად რამდენიმე ამბავს უნდა გიყვებოდეს, ცოტა ტვინს იჭყლეტდე, დეტექტივივით კითხულობდე და ზუსტად იცოდე, რომ დასასრულს ვერ გამოიცნობ.

“ილუზიების წიგნში” ამ ყველაფერთან ერთად ბოლოს შეიძლება ისიც იფიქრო არამხოლოდ წიგნში, არამედ შენს ცხოვრებაშიც რამდენი რამ იყო ილუზია.

პროფესორი ზიმერია მთელ წიგნს ვინც ყვება, ავიაკატასტროფაში  ცოლისა და შვილების დაღუპვის მერე დეპრესიაში ჩავარდნილი ასოციალური ტიპი. დაზღვევამ მათი სიკვდილის შემდეგ დიდი რაოდენობით თანხა რომ გადაუხადა და უცებ გამდიდრებული უარეს სტრესში ჩავარდა. თუმცა, ეს არ არის მთავარი.

წიგნის სიუჟეტი უფრო სხვაგან ვითარდება, აი იქ, წიგნის წერას რომ იწყებს რეჟისორ ჰექტორ მანის შესახებ. კაცის, რომელიც ყველას გარდაცვლილი ეგონა და მერე ცოცხალი აღმოჩნდება. მისი ისტორია ცალკე ამბავია, მანის ფილმების სიუჟეტები კიდევ სხვაა, ზიმერის თარგმანის ფრაგმენტებიდანაც არაერთი პასაჟი შემოდის. ყველაფერი ზიმერისა და ალმას შეხვედრით მთავრდება (ან შეიძლება იწყება). ალმას სულ 8 დღე იცნობდა და მან მისი მკვთრეთით აღდგენა მოახერხა – ზიმერი ცხოვრებას დაუბრუნდა.

სამყარო ილუზიაა, რომელიც ადამიანს ყოველდღიურად ხელახლა აქვს გამოსაგონი

ალმა ისე უცებ შევიდა ზიმერის ცხოვრებაში და ისე მალე დატოვა, თითქოს არც არსებულა. ეპიგრაფებს როგორც წესი სულ ბოლოს ვკითხულობ ხოლმე, კარგად რომ მივხვდე მის აზრს. წიგნს შატობრაიანის ერთი ციტატა აქვს წამძღვარებული:

ადამიანი მხოლოდ ერთი ცხოვრებით როდი ცხოვრობს. მას ბევრი სიცოცხლე აქვს, ერთი რომ სრულდება, მეორე იწყება და მის უბედობათა თავი და თავიც ესაა.

ტყუილად კი არ მგონია ეპიგრაფი ხშირ შემთხვევაში კვანძს ხსნის-მეთქი.

ჰექტორ მანი რეჟისორი იყო, მუნჯი კინოს რეჟისორი. გაქრობიდან ბევრი წლის შემდეგ კიდევ გადაიღო რამდენიმე ფილმი, მათ შორის “მისტერ არავინ” და “მარტინ ფროსტის შინაგანი ცხოვრება”. სიკვდილის შემდეგ კი მისი ფილმები ისე დაწვეს, აუდიტორიისთვის არ უჩვენებიათ (ან შეიძლება სადღაც არის ეგზემპლარი). როგორ შეიძლება მივიდეს ადამიანი ამ გადაწყვეტილებამდე, ცალკე თემაა.

“არასოდეს ვყოფილვარ ასეთი დაბნეული, ასეთი მარტოსული და შეშინებული და მაინც – ასეთი ცოცხალი”

ჰექტორი მანის ცხოვრება ეგზისტენციალური მსჯელობებით სავსეა. აქამდე არც არასდროს მიფიქრია, როგორ შეიძლება დარჩე ცოცხალი და თავი დასაჯო ისე, თითქოს არსებობ და არც არსებობ.

“მე ერთი სასაცილო კაცი ვარ. უფალი ღმერთი ძალიან ხშირად გამხუმრებია”

ერთ ეპიზოდში ზიმერი შატობრაიანს ციტირებს “ადამიანი სრული ცხოვრებით ცხოვრებას ვერ დაიწყებს, თუკი მანამდე განგებამ კედელთან არ მიამწყვდია.” ყველა პერსონაჟი “მიმწყვედეული” იყო.

სამივე მთვარ პერსონაჟის – ზიმერის, ჰექტორისა და ალმას ისტორია სხვადასხვა მიმართულებით არის გაშლილი, განსხვავებული ცხოვრებისეული პრობლემები და ფიქრები შემოდის, თითქოს ცალკე არიან თავისთვის, მაგრამ სამივეს და შატობრაიანსაც სიკვდილი და ცხოვრების ილუზია აერთიანებთ.

ღმერთმა უწყის რა იყო ამ წიგნში გამონაგონი და რა რეალური ფაქტი, რას გაუგებ ოსტერს.

%d bloggers like this: