Skip to content
March 7, 2019 / მკითხველი

ჟოზე სარამაგუ – იესოს სახარება

iesos_saxareba_0განკაცებული ღმერთი სარამაგუსთან ყველაზე ადამიანურია. უყვარს, შია, იღლება, ბრაზდება, დადის და არკვევს რატომ მოევლინა დედამიწას და რა ჯანდაბა უნდა მამა ღმერთს მისგან. მამა ღმერთი ეგოისტია, ძალაუფლების გავრცელება უნდა დედამიწაზე, რაშიც იესოს იყენებს. ზოგჯერ ტუქსავს კიდეც – გათავხედებულხარო. ეშმაკიც აქვე დაბოგინობს. მწყემსის სახე აქვს ძირითადად, მაგრამ ძალიან ცუდი ტიპი სულაც არაა. სადაც ღმერთია, იქ სატანაცაა და მშვენივრად თანაცხოვრობენ.

დიდი ირონიაა ეს წიგნი. სარკაზმი ისეთი დახვეწილია, ისეთი სხარტია ფრაზები, სიამოვნებას განიჭებს კითხვის პროცესი. ციტატად ვერც კი გაიტან რომელიმეს, კითხვის პროცესში, იქ და იმდროს არის შესაძლებელი სრულად აღქმა.

უფალი ღმერთი სრულიად საპირისპიროა იმის, როგორადაც მას თქვენ, ადამიანები წამოიდგენთ… გაცილებით უფრო ხშირად “არას” ამბობს, ვიდრე “ჰოს”.

წიგნის დიდი ნაწილი მისი ჩასახვიდან იქამდე პერიოდს ეხება, სანამ გაიგებს, რომ ღმერთია და რაღაცა მისიით არის მოვლენილი. მარიამ მაგდალელი (მაგდალინელი) ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფიგურაა ამ წიგნში. ყოფილი მეძავი აქ იესოს ერთგულია, სარამაგუს სახარებაში ის იესოს ქალია სხვა სახარებისგან განსხვავებით. 12 მოციქული აქაც 12ია, თუმცა, იუდას თავად იესო ეუბნება, წავიდეს და დაასმინოს. ბოლოს ჩამომხრჩვალს როცა ნახავენ, ჯიბეს ამოუტრიალებენ და ფულიც კი არ მიუციათო, იტყვიან. არ არის აქ ცუდი კაცი მაინცადამაინც.

თუმცა, იესოს ჯვარცმა ყველაზე ბოლო და თან მიფუჩეჩებული, მეორეხარისხოვანი ამბავია. მთავარი კვანძი მაშინ იხსნება, სამნი რომ სხედან ნავში – მამა ღმერთი, ძე ღმერთი და ეშმაკი.  სწორედ აქ იგებს იესო საკუთარ მისიას, რომელიც დიდად არც ეხალისება. აქ საუბრობენ რელიგიის ჭეშმარიტ არსსა და იმაზე, თუ რა საჭიროა საერთოდ ღმერთი და რელიგია.

ერთი რელიგიის უწმინდური ძალა მეორე რელიგიაში ვერ იმოქმედებს. ისევე როგორც, დავუშვათ და, ღმერთი თუ მეორე ღმერთს შეებრძოლება, ვერც გაიმარჯვებს და ვერც დამარცხდება

ამ წიგნში ღმერთი ყველაზე უბრალოა. ალბათ, მთელი სათქმელიც ეგაა – ის თითოეულ ადამიანშია და ის ისეთივეა, როგორიც ჩვენ ყველანი. დანარჩენი ყველაფერი ადამიანებმა მიატმასნეს.

Advertisements
January 17, 2019 / მკითხველი

ბექა ადამაშვილი – ამ რომანში ყველა კვდება

სათაურს თუ შეხედავ, დიდი ვერაფერი პერსპექტივაა. ანდა პირიქით, ინტრიგაა. მაშინვე ხვდები, რომ ავტორი გეთამაშება. ყდაზე არსებული რგოლების გადაფხეკით კი არამხოლოდ ეს ტექსტი, არამედ სხვა წიგნიც შეიძლება დაგისპოილერდეს. თუ ყველა უკვე წაკითხული გაქვს, თვითშეფასება აგიმაღლდება და ისე დაიწყებ კითხვას.

თუმცა, ასე საკუთარ თავში დარწმუნება და კარგ მკითხველად თავის აღქმა დიდხანს არ გრძელდება. ორი პროლოგის წაკითხვაც კი საკმარისია მიხვდე, რომ ამ ღლიცინ-ღლიცინში დიდად დახლართული ამბავი გელის წინ.

რაც “ბესტსელერში” გატესტა, ამ წიგნში ორმაგად გაართულა ავტორმა. ყველა თავი ახალი გამოწვევაა განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც აღარ სჯერა, რომ რამე ტექსტი გააოცებს ანდა სირთულის გამო აღქმა გაუჭირდება. რამდენჯერაც სიუჟეტს მიჰყვები და წიგნში შედიხარ, იმდენჯერ ავტორი იმავე ტექსტში ჩნდება და უკან გაგდებს, კითხვის ტემპს გინელებს. შენც მეტი სურვილი გიჩინდება, რომ არ “დაგამარცხოს”, შენც არ დაგცინოს და წინ მიდიხარ.

ტექსტს ბევრი შრე და პერსონაჟი ჰყავს. თუმცა, მთავარი მაინც სამი გმირია – ფსევდოფემინისტი ლეა, ისტორიაში განსაკუთრებულად შესვლის მსურველი პროფესორი არნო და ვითომკრეატიული მათე. წიგნი კიდევ ფსევდოღირებულებებზეა. ჩემთვის ასეა ყოველ შემთხვევაში. ავტორი დასცინის ყველაფერს, თავის თავსაც, ინტერტექსტუალობასაც, სხვა ლიტერატურულ ხერხებსაც, სიკვდილსაც, სიჭკვიანესაც, სისულელესაც, პერსონაჟებსაც… იმდენი ირონიაა, ზოგჯერ გინდა, რომ ცოტა ხანს მაინც ამოგასუნთქოს.

საერთოდაც, მგონი, მთავარი მისია ის ჰქონდა ავტორს, რომ Deux ex machina საკუთარ თავზე გეწვნია (ღმერთო, ეს რა თავი იყო!).

beka_adamashvili_ilustraciebi

ავტორის ილუსტრაციები ცალკე ამბავია კიდევ. ეს იქამდე იყო, სანამ სიკვდილს ჩაეძინებოდა

სამი ძირითადი პერსონაჟიდან ყველაზე კარგად ლეას გმირი ჩანს. დიდი ეჭვი მაქვს, ლეასნაირები გალანძღავენ კიდეც ავტორს და მიზოგინიც შეიძლება უწოდონ. არადა, ლეა და პრინცესას ისტორია ყველაზე კარგად წარმოაჩენს რა უსარგებლობამდე მიდის ფსევდო ყველაფერი, ქალთა უფლებების დაცვაც.

ეს სამი პერსონაჟი მემენტო მორისთან ერთად დაბოჟიალებს ეპოქიდან ეპოქაში, ჟანრიდან ჟანრში ერთი მისიისთვის. სინამდვილეში ამ მისიას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს. შიგადაშიგ კოკოშანელებიც ჩნდებიან. კოკოშანი პლანეტაა ამ წიგნში აღმოცენებული. შემოდის უამრავის სახელი, ფრაზა.

თუ ლიტერატურასა და ისტორიაში ერკვევი, გაბედნიერდები, განსაკუთრებით ლიტერატურულ თავში, სადაც არ ვიცი როგორ მოახერხა, მაგრამ სხვა წიგნთა ტექსტებით არის მოთხრობილი ამბავი. ეს ყველაზე ძლიერი თავია ამ წიგნის. მიედინება სათქმელი ყოველგვარი ზედმეტი ძალისხმევის გარეშე. თუ ამ წიგნამდე ბევრი არაფერი წაგიკთხავს, სიუჟეტის აღქმაში არ შეგეშლება ხელი, უბრალოდ კითხვა არც ისე გემრიელი გამოვა.

ბექა ადამაშვილის ტექსტები ვისაც წაუკითხავს, მათთვის სრულიად ზედმეტი იქნება მის წერის სტილსა და ლექსიკაზე ხაზგასმა. ირონიასთან ერთად შეზავებული იუმორი ყველაზე რთულად საწერი რამეა. აქ კიდევ ისე ბუნებრივადაა ყველაფერი, თითქოს ძალისხმევა არ სჭრიდებოდეს. სიტყვის ფლობა უდიდესი განმასხვავებელი ნიშანია მწერლობის მსურველთა და ტექსტის ავტორთა შორის. ავტორობიდან ბექა მწერლობისკენ მიდის. იმდენი მიმართულებაა ამ ტექსტში თავმოყრილი, თითოეულ მათგანზე ცალკე წიგნი დაიწერება. ასე მგონია, სწორედ ასეთი ამბიციური განაცხადი იყო ეს რომანი და შემდეგი წიგნები ბევრად განსხვავებული იქნება ფორმის და იდეის თვალსაზრისითაც.

ავტორი სათაურშივე რომ გეუბნება, ამ რომანში ყველა მოკვდებაო, უნდა დაუჯერო?

 

January 6, 2019 / მკითხველი

მე ზლატარ იბრაჰიმოვიჩი ვარ

ზლატანცოტა ფეხბურთელია, რომელიც კლუბში თამაშზე უარს ამბობდეს, სასტუმროში იჯდეს, კომპიუტერულ თამაშებს თამაშობდეს და ეკიდოს რამდენით დააჯარიმებენ. გვარდიოლასნაირ მწვრთნელს “უხერხემლო მშიშარას” ეძახდეს, 1.95 სანტიმეტრი სიმაღლის მოთამაშე კარატის ილეთის მსგავსად იქნევდეს ფეხებს და გოლის ნაცვლად მოწინააღმდეგეს უთავაზებდეს, ხან მსაჯს აგინებდეს, თანაგუნდელსაც სცემდეს და მიუხედავად ამისა იყოს დიდი ფეხბურთელი. ის ზლატან იბრაჰიმოვიჩია. როზენგარდელი თავხედი ბიჭი, რომელმაც იცის საკუთარი თავის ფასი.

თავადვე ამბობს, მთელი მისი კარიერა რევანშია იმ პატარა ემიგრანტი, ღარიბი როზენგარდელი ბიჭის, რომელიც ველოსიპედებს იპარავდა. მისი ავტობიოგრაფია ბავშვობიდან იწყება და ნათლად აჩვენებს რა გავლენა ჰქონდა არა მხოლოდ მისი ხასიათის ჩამოყალიბებაზე, არამედ მთელ კარიერაზე მისმა აწეწილმა ბავშვობამ. მამა ბოსნიელია, დედა ხორვატი. შვედეთში გადაცხოვრებულები, გაშორებულები, სადაც ერთმანეთს სხვა შვედებისგან განსხვავებით არ საუბრობდნენ ასე “თუ შეიძლება რძე მომაწოდეთ, გეთაყვა”. მის ოჯახში ერთმანეთს უყვიროდნენ და ეჩხუბებოდნენ. მერე გაიხსენებს, უკვე ვარსკვლავი ბიზნეს კლასით როგორ ამგზავრებს ოჯახს ისინი კი დალევენ და ისე იჩხუბებენ, ყველას ყურადღებას მიიპყრობენ.

ზლატანიც მთელი კარიერა ცდილობდა, დაემტკიცებინა, რომ ასეთი ოჯახის შვილსაც შეეძლო დიდი ფეხბურთელი გამხდარიყო. უნდოდა მისნაირი პატარა გოგოებისა და ბიჭებისთვის ეჩვენებინა, რომ თუკი ინდივიდუალური, განსხვავებული ხარ, არ ნიშნავს რომ ცუდი ხარ, პირიქით, მეტი შანსი გაქვს წარმატების. მას სჯერა რომ ასეთი გამორჩეული, საკუთარი წესების მქონე, რომ არ ყოფილიყო, ვერ იქნებოდა დღევანდელი იბრა.

კრიზისში მყოფ გუნდებში მივიდა და მოიგო ჩემპიონატი – იუვენტუსში, ინტერში, მილანში, ბარსელონაში. მისი ავტობიოგრაფია მილანში პირველი სეზონის დასრულებით და ჩემპიონობით მთავრდება. თუმცა მერეც არაერთი გუნდური და ინდივიდუალური ჯილდო მოიგო.

თითოეული ამ კლუბის შიგნით მიმდინარე ამბები მშვენივრად ჩანს. მისთვის კლუბები სამუშაო ადგილი იყო, რაც შესაძლებლობას აძლევდა მსოფლიოში საუკეთესო ყოფილიყო. ამიტომაც 3 წელზე დიდხანს არ თამაშობდა არც ერთ კლუბში. ის არ ყოფილა არც ტოტი, არც მალდინი, რომლებმაც მთელი კარიერა ერთ კლუბს მიუძღვნეს, ამიტომაც ყველა კლუბში თავისი ინდივიდუალური სტილი მიჰქონდა და ნაკლებად ცდილობდა პირიქით, კლუბის წესებში ჩამჯდარიყო. ამის გამო აითვალწუნეს “ინტერის” ულტრასებმაც.

ეს იყო მთავარი მიზეზი, რატომაც არ წაუვიდა თამაში ბარსელონაში. თვითონ ამბობს, რომ სკოლის მოსწავლედ აგრძნობინეს თავი, რომელიც ისე უნდა მოქცეულიყო როგორც მესი, ხავი და ინიესტა იქცეოდნენ. ისინი ბავშვობიდან ამ კლუბში თამაშობდნენ და მთლიანად მას იყვნენ მორგებულნი. ეს კიდევ გიჟი ზლატანი იყო და ამ წესებით თამაში არ უხაროდა. ჯამში 70 მილიონამდე ევრო გადაიხადა ბარსელონამ მასში, ორი წლის შემდეგ კი 20 მილიონად მიაყიდა მილანს. კლუბმა მხოლოდ იმიტომ იზარალა, რომ გვარდიოლას იბრა არ მოეწონა.

წიგნში ბევრი სხვა საინტერესო დეტალია ფეხბურთის მოყვარულებისთვის. მაგალითად ამ ვიდეოზე თავად წერს, როგორი ბედნიერი იყო, როცა რონალდოს, საკუთარ კუმირს მოედანზე შეხვდა.

საჯარიმოს გარედან მაკრატელათი გატანით და კუნგ ფუ გოლებითაც ბევრი სხვა ფეხბურთელი ვერ დაიკვეხნის

November 16, 2018 / მკითხველი

ხალიდ ჰოსეინი – მთებმა მთებს უთხრეს

7173846545ხალიდ ჰოსეინს მეორე შანსი მივეცი – ფრანით მორბენალის შემდეგ “მთებმა მთებს უთხრეს” წავიკითხე. ვერ გაამართლა. ისეთივე ზღაპარივით საკითხავია. თვითმფრინავში გამოდგება მხოლოდ. ვითომ დახლართული, მაგრამ სინამდვილეში მარტივი სიუჟეტით დროის გასაყვანი საშუალებაა. წერის სტილი არ იგრძნობა, მეეჭვება თარგმანში ასე დაკარგულიყო. არანაირი მხატვრული ღირებულება არ გააჩნია და მთელი გათვლა მხოლოდ იმაზეა, რომ ავღანეთში მომხდარმა ამბავმა მკითხველში ემოცია გამოიწვიოს. ეს მეზობლის მიერ მოყოლილი ამბის მსგავსად ნაწერი ტექსტი კი სულაც არ აჩუყებს გულს და ინტერესს მხოლოდ ამბის დასასრულის მოლოდინი იწვევს.

წიგნი ავღანეთში მომხდარ ამბავს ეხება, მოვლენები სხვდასხვა დროსა და ქვეყანაში ვითარდება. დამოუკიდებელი ამბები ბოლოს საერთო ხაზს კრავს. უფრო სწორად უნდა კრავდეს, მაგრამ ერთი ამბის გმირებს ავტორი უპატრონოდ ტოვებს სადღაც შუა თავში და ისე მთავრდება წიგნი, აღარ ახსენდება. მერე ფიქრობ ან რისთვის გამოჩნდა ან რატომ დაეთმო ამდენი გვერდი ამ პერსონაჟს ბოლოს თუ საერთოდ არაფერს შემატებდა მთლიან სიუჟეტს. საერთო ჯამში მთელი წიგნი მრავალპლანიანი ტექსტის შექმნის წარუმატებელი მცდელობაა.

ჰოსეინის მთელი უპირატესობა მხოლოდ ისაა, რომ წარმოშობით ავღანელია. ავღანეთი კი დავარცხნილი ევროპისთვის თუ ამერიკისთვის ეგზოტიკური ამბების ქვეყანად  რჩება. ყველა წიგნში სწორედ ეს თემატიკა აქვს – აჩვენოს ამ ქვეყნის ტრაგედია. ავღანური ამბებიდან ოსნე საიეშტადი ბევრად კარგად საკითხავად მეჩვენება. ის დოკუმენტური მაინც არის და მხოლოდ ამბის გადმოცემაზე აქვს პრეტენზია. მხატვრული ტექსტი კი სიუჟეტის გარდა მხატვრულობასაც უნდა გთავაზობდეს. ამ ბოლო დროს ძალიან მაღიზიანებს და მოტყუებულად მაგრძნობინებს ხოლმე თავს მხატვრულ ტექსტად შემოსაღებული უბრალოდ სწრაფად საკითხავი წიგნები.

 

 

July 28, 2018 / მკითხველი

ლაშა ბუღაძე – პატარა ქვეყანა

მგონი მერვე კლასში ვიყავი, როცა რაღაცა მანქანებით ვიშოვე ის სკანდალური წიგნი -“პირველი რუსი”. უშუქობის ჟამს ჩემთანაც მოაღწია ამბავმა, რომ აღსაშფოთებელი რამე დაეწერა ლაშა ბუღაძეს. განსაკუთრებული ვერაფერი ვნახე. მართალია, ვერც სიმბოლოებს ჩავწვდი და ვერ მივხვდი, რომ საქართველო თამარი იყო, რუსეთს კიდევ ის იური რუსი განასახიერებდა, მაგრამ ერთადერთი რამაც გამაოცა ტექსტის ორი ვარიანტი იყო. დეტალურად ვერ ვიხსენებ, მაგრამ იმ უგვან ნაბეჭდ ქაღალდზე (წიგნად აკინძულზე) ცალკე გამოყოფილი, ჩასწორებული ტექსტი კი თვალწინ მიდგას.

როგორც ჩანს, თავად ლაშა ბუღაძეს იმდენად დეტალურად და მტკივნეულად ახსოვს ტექსტის ჩასწორება თუ ბოდიშის მოხდა ზოოფილური ეპიზოდის გამო, რომ 16 წლის შემდეგ იმავე ამბავზე 500 გვერდიანი წიგნის დაწერა გადაწყვიტა. “პატარა ქვეყანა” სწორედ “პირველი რუსის” გამოსვლის შემდეგ ატეხილ ვნებათაღელვას და საპატრიარქოში დაბარებებს ეხება.

სინამდვილეში ეს წიგნი დოკუმენტური პროზაც არ არის, რადგან მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი პერსონაჟი რეალურია და 2000-იანების ამბებს ვინც თვალს ადევნებდა, ადვილად იცნობს, ზოგიერთი დეტალი განგებ არის შეცვლილი და პრეზიდენტების (შევარდნაძე, სააკაშვილი, მარგველაშვილი) გარდა, თითქმის ყველა მათგანის სახელიც არ ემთხვევა რეალურს. თუმცა, დაინტერესებული დამიანისთვის მარტივად იდენტიფიცირებადია ყველა, რადგან “პატარა ქვეყანა” ლაშა ბუღაძის მიერ წლების წინ ჟურნალ “ცხელ შოკოლადში” გამოქვეყნებული ამ წერილის ვრცელი ვარიანტია. თითქმის ყველა ეპიზოდი სრულად არის გადმოტანილი წიგნში და თავებიც ამ თანმიმდევრობით იყოფა. ამ ორი ტექსტის შედარებით მარტივი დასადგენია რა ჰქვიათ რეალურ ცხოვრებაში წიგნის პერსონაჟებს:

  •  ანი – ნინია კაკაბაძე
  • აკაკო-ირაკლი კაკაბაძე
  • კოკი – ზაზა შენგელია
  • პირველი დათო – დათო ტურაშვილი
  • ლაშა – რატი ამაღლობელი
  • ზვიადი – ნიკა რურუა
  • ლიბერალიზმის ინსტიტუტი – თავისუფლების ინსტიტუტი
  • თავისუფლების ეპოქა – დრო მშვიდობისა
  • თბილისი 2 – რუსთავი 2
  • კვირის რეზონანსი და მისი რედაქტორი – რეზონანსი, მისი რედაქტორი ლაშა ტუღუში
  • ბატონი ამირანი – გურამ შარაძე
  • დეპუტატ მსახიობი, ორგზის თოვლის ბაბუა – ზურაბ ქაფიანიძე
  • პატრიარქის მდივანი ხათუნა – შორენა

საპატრიარქოში ლაშას ბოდიშის მოსახდელად იბარებენ, მოლაპარაკებების პროცესი კარგად აჩვენებს, როგორი წნეხი მოდის ამ ინსტიტუტიდან, სადაც როგორც შევარდნაძე ამბობს, ილია მეორე „1977 წლიდან მუშაობდა“. მანამდე მეტ ეპატაჟს სთავაზობდნენ მავანნი.

წნევის აწევაა საჭირო, უნდა დავარტყათ ვინმე ძველ ბობოლებს: უნდა თქვა, რომ ნაგავია, მაგალითად, იოანე ზოსიმე… არ ვიცი… აი, ამ სტილში… ან ფიროსმანი გეია… უნდ აწყენინო ხალხს. იტყვიან: არ იყო. შენ იტყვი: იყო! აი, ასე, პოპულისტურად

საპატრიარქოში მესამედ მისვლის შემდეგ იყო შეთანხმება ბოდიშის მოხდაზე. მერე გადაიფიქრა, თუმცა ისე გაშუქდა, რომ თითქოს მაინც ბოდიში მოიხადა. “პატარა ქვეყანა” ამ ბოდიშის მოხდის ახსნა-განმარტებაა (შეიძლება ბოდიშიც) ცოტა ბუნდოვანი მიზნით. რატომ გაახსენდა ავტორს 2017 წელს ეს 2002 წლის ამბავი, გაურკვეველი რჩება. შეიძლება იმიტომ, რომ ლაშა ბუღაძის გამოსვლები ახლა სრულიად არ ჯდება ტექსტის გამო ბოდიშმოხდილი მწერლის ტიპაჟში და საკუთარი აუდიტორიის დარწმუნება უნდა, რომ რეალურად ცენზურას არ დაექვემდებარა. არადა, ვისაც ახსოვს ის ამბები, დავიწყებული ექნებოდა, ჩემს თაობას (უშუქობაში გაზრდილს)კარგად არც გაგვიგია ვინ სად დაუპირისპირდა.  ან შეიძლება საპატრიარქოს ამბები ახლა გახდა აქტუალური და მანაც უბრალოდ ის დაწერა, რაც კარგად იცოდა. ჟანრებში კი აგვრია მკითხველები. რომანსა და დოკუმენტურ პროზას შორის გაგვჭედა.

საპატრიარქოზე მეტად მიმდინარე მოვლენები იკითხება სწრაფად, აი თუნდაც ის, პატრიარქმა და შევარდნაძემ რომ გახსნეს პირველი მაკდონალდსი საქართველოში. ანდა ის, შევარდნაძემ პატრიარქზე რომ თქვა, „მღვდელი გამოუშვით, მღვდელი!“. ეს ეპიზოდი კიდევ ცალკე აღნიშვნის ღირსია:

ამ დარბაზში უკვე წლებია აღარაფერი მომხდარიყო, რაც აღნიშვნის ღირსი იქნებოდა, თუ არ ჩავთვლით ფილოსოფოს შავაძის გამოხტომას, რომელიც თავისი ღამის ქოთნით გამოცხადებულა რექტორატის გაფართოებულ სხდომაზე (ეს ის ფილოსოფოსი შავაძეა, რომელმაც სქელტანიანი გამოკვლევა უძღვნა ქართველ ფილოსოფოსებს: „მთხლეობის ემანაცია – ვინ ვინაა ქართულ ფილოსოფიაში“). ფილოსოფოსს პირდაპირ ტრიბუნაზე ჩამოუდგამს ღამის ქოთანი და ხმამაღლა მიუმართავს პალტოში შეფუთული პროფესორებისთვის: „ეს მძღნერია, ბატონებო, ჩემი მძღნერი, რადგან მეტს არც არაფერს იმსახურებთ ჩემგან! აი, ესაა თქვენი წარსული და ესაა თქვენი ძველი დიდება!”

დავძებნე და “მთხლეობის ემანაცია” მართლაც არსებობს. ქუთაისის ბიბლიოთეკაში უნდა იყოს შემორჩენილი.

ქართულ მიტინგებზე იშვიათად იკრიბებოდნენ სოციალური პრობლემების გამო, ან თუკი მაინც იკრიბებოდნენ, ვთქვათ, უშუქობის გასაპროტესტებლად, ერთ საათში აუცილებლად დააყენებდნენ უიღბლობის სიმბოლოდ ქცეული პრეზიდენტის გადადგომის მოთხოვნას.

წიგნი ბოდიშით მთავრდება. რისთვის, არ ვიცი.

P.S. მწერალთან ურთიერთობა საშიშია, როდის რანაირად გამოგაჭენებს, კაცმა არ იცის.

 

 

June 18, 2018 / მკითხველი

აკა მორჩილაძე – კუპიდონი კრემლის კართან

აკა როგორი მწერალია იცით? ერთხელ თუ გემო გაუგე, მერე მიდის თავისით. განა ერთი და ორი, ყველა წიგნი ეგრე იკითხება. ამ სამი კ-ს (უპიდონი რემლის ართან) ჩანაფიქრი რა იყო არ ვიცი, მაგრამ ისეთი ტექსტი კია, თავიდან ბოლომდე ღიმილ-ღიმილით ჩაგაკითხებს და თუ კარგი ლექსიკის გემოც იცი, ზოგიერთი ფრაზის კითხვისას სრულიად ბედნიერდები. მერე რა, რომ მთელი წიგნი იმერულ დიალექტზეა დაწერილი. “მორიდებული ზურმუხტი” გახსოვთ? მეოცე საუკუნის დასაწყისის ენაზე რომ ჰყვება ამბავს? ჰოდა, რა გასაკვირია, იმერულადაც დაეწერა, თან ისე, ერთი აბზაციც კი არ ჩავარდნოდა.

ამ წიგნში მუსჲა მიდის სტალინთან კრემლში. როგორი ამბავია? 30-იანი წლების ბოლოა, სტალინი რომ სტალინობს. ეს კიდევ ადგა ჩაიცვა წითელი საპოშკები, ხელში დაიკავა რედიკული, გადაკეთებული პასპორტით ავიდა მატარებელში და აი, იმ რკინის კაცთან წავიდა საკუთარი ქმრის დასასხსნელად. დიდი ავანტიურის ამბავია აქა. წასვლამდე კიდევ წერილი მიწერა, რაღაცა დაფარული, კოდური სიტყვებით. იმ კრემლის კაცმა გაიგო და ისე ქნა, ქალი ციმციმ ჩაეყვანათ რუსეთამდე.

მუსჲა არ იყო სანახევროობის ადამიანი. გოურკვევლობა, გაჩერებული ამბავი, დაღლილი ცხენი, ჩაძინებული მუშა, გადადებული პარტია არ უყვარდა.”

წასაგებათ მუსჲა არსად წევიდოდაო, მაგიტომაც იყო ავანტიურა, მართლა ლატიში ქმრის გამოსახსნელად კი არ ავიდა მატარებელში. გულხელდაკრეფილი ვერ იჯდებოდა სახლში როდის მოადგებოდნენ დასახვრეტად. მუსჲა პირველი სუფრაჟისტკა და ანარხისტკა იყო ქუთაისში და იმიტომ. ფემინისტკაც, ფიწლით რომ გამოედევნება მოძალადე კაცებს, მასეთი. კიდევ მუსჲა წესების ქალი არ იყოო, უწესოსაც ვერ იტყოდნენ მასზე. “გამავლობა ჰქონდა – გიჟი მუსჲაო, მაგ განხრით, რაცხაების გამოხლართვით და ინტრიგებით კი არა. ამნაირი რო დეიბადება ადამიანი, ე, იმით”

ჰოდა მიდის მუსჲა სტალინთან, მაგრამ წიგნის ნახევარი წინაისტორიაა, მატარებელში ასვლამდე არამხოლოდ იმდროინდელი საქართველოს და ქართველების ხასიათი ჩანს, არამედ ცოტა სხვა მხრივაც გადაჰკრავს ხოლმე ავტორი:

ჩვენი სამშობლო, საქართველო, სულ გადასარჩენია. მაგ ერთადერთი, განუმეორებელია ვოზდაათ საუკუნეს, არი პატარა, ხლართიან-ხვანჯიანი, მაგ ვოზდაათ საუკუნეს მტერთაგან, დიდ იმპერიათაგან გახრული და გამოხრული, დაპატარავებული მალენკოვის ჭიქასავით – შეჭმული და გამოჭმული, ვითომ ისეთი, ამის იქით მიწა არ ყოფილიყო, მაინცა და მაინც მაგ რო არ წეეხდინათ.

აი, ამ დიდ ავანტიურაზე წასული მუსჲა დიდად მხნედ გამოიყურება ასვლის დროსაც. “ქართველებმა რო იციენ, წაგებულზე რო მიდიენ წინდაწინ და საცხა ვიწროა, იქანა გაწყდესო”, ეგრე მიდის და მთელი ინტრიგა ეგაა – გაწყდება თუ არა ამ ვიწრო ადგილას. იმ მატარებელში კიდევ ყველა მოხვდა, დიდი რეჟისორიდან დაწყებული, ქალებზე ატორღიალეული ანთიძით დამთავრებული. შინსახკომელები აღარ ითვლებიან.

დიდი კინოა შიგნით მატარებელში. ერთხელ ჩერდება როსტოვში დიდხანს და აი, მანდ ირევა საბოლოოდ ყველაფერი, რამკიანმა “შლიაპამ” შლიაპა რომ მოიპარა ვაგონიდან იმ დროდან.

ძან ბვერი ხალხი იხოცება იმისთვის, რო ცოცხლათ დარჩენილების ხასიათი წარმოჩინდეს.

როსტოვის მერე  მუსჲა ის ანარხისტკა აღარ არის. მიიტანენ იმ სოსო – კობა – სტალინთან ოპერაში მოხარშულ კვერცხს რომ სჭამს, იმ დროს. არ უნდოდა ახლა ამას გამბედაობა? მარა ასეთები უნახავს იმ კაცსა და მის რეჟიმს?

June 7, 2018 / მკითხველი

გაბრიელ გარსია მარკესი – პოლკოვნიკს არავინ სწერს

პოლკოვნიკს“პოლკოვნიკს არავის სწერს” მარკესის სევდიანი და რაღაცნაირად ჩუმი მოთხრობაა. უკიდურეს სიღარიბეში მცხოვრები პოლკოვნიკი ათეული წელია ელოდება ჯილდოს, რომელმაც რამდენიმე წლით უნდა ზრუნველყოს მისი და ცოლის ცხოვრება, თუმცა ბიუროკრატიაში გაჭედილს არ ეღირსა ამ თანხის მიღება.

თავმოყვარეობა მისთვის მნიშვნელოვანია, ერიდება, როცა გასაყიდად მიაქვს ოჯახიდან ნივთები.

მე ქუდს არ ვატარებ, რომ არავის მოვუხადო.

მამალი ჰყავთ, რომელიც ეიმედებათ – გაიმარჯვებს ჩხუბში და მიღებენ შემოსავალს. მამალი პოლკოვნიკის ერთგვარი განსხეულებაა, ალტერ ეგოა. ისიც ელოდება გამარჯვებას, მაგრამ არა და არ მოვიდა ბრძოლის დღე. მაინც დარწმუნებულია, რომ ამ მამალს ვერავინ მოერევა.

სიღარიბის ყველაზე ცუდი თვისება ის არის, რომ ადამიანს აიძულებს იცრუოს

მარკესის სხვა ნაწარმოებებისგან განსხვავებით, სულ რამდენიმე პერსონაჟია და სახელიც მხოლოდ ერთს პერსონაჟს აქვს. მაკონდო აქაც გაიელვებს, სხვა მხრივ კი ცოტა უჩვეულო ტექსტია მარკესისთვის.

%d bloggers like this: