Skip to content
June 7, 2018 / mkitxveli

გაბრიელ გარსია მარკესი – პოლკოვნიკს არავინ სწერს

პოლკოვნიკს“პოლკოვნიკს არავის სწერს” მარკესის სევდიანი და რაღაცნაირად ჩუმი მოთხრობაა. უკიდურეს სიღარიბეში მცხოვრები პოლკოვნიკი ათეული წელია ელოდება ჯილდოს, რომელმაც რამდენიმე წლით უნდა ზრუნველყოს მისი და ცოლის ცხოვრება, თუმცა ბიუროკრატიაში გაჭედილს არ ეღირსა ამ თანხის მიღება.

თავმოყვარეობა მისთვის მნიშვნელოვანია, ერიდება, როცა გასაყიდად მიაქვს ოჯახიდან ნივთები.

მე ქუდს არ ვატარებ, რომ არავის მოვუხადო.

მამალი ჰყავთ, რომელიც ეიმედებათ – გაიმარჯვებს ჩხუბში და მიღებენ შემოსავალს. მამალი პოლკოვნიკის ერთგვარი განსხეულებაა, ალტერ ეგოა. ისიც ელოდება გამარჯვებას, მაგრამ არა და არ მოვიდა ბრძოლის დღე. მაინც დარწმუნებულია, რომ ამ მამალს ვერავინ მოერევა.

სიღარიბის ყველაზე ცუდი თვისება ის არის, რომ ადამიანს აიძულებს იცრუოს

მარკესის სხვა ნაწარმოებებისგან განსხვავებით, სულ რამდენიმე პერსონაჟია და სახელიც მხოლოდ ერთს პერსონაჟს აქვს. მაკონდო აქაც გაიელვებს, სხვა მხრივ კი ცოტა უჩვეულო ტექსტია მარკესისთვის.

Advertisements
June 6, 2018 / mkitxveli

მიშელ უელბეკი – მორჩილება

მორჩილება“მორჩილება” 2015 წელს  “შარლი ებდოს” ტერორისტულ აქტამდე რამდენიმე საათით ადრე გამოიცა. წიგნი იმაზეა, როგორ იპყრობს თანდათან მუსლიმური სამყარო ევროპას 2017 წლის შემდეგ.  სკანდალურობა მიშელ უელბეკს ისედაც არ აკლდა და ამის შემდეგ წინასწარმეტყველურ უნარზეც ალაპარაკდნენ.

 “ისლამი” არაბულ ენაზე მორჩილებას ნიშნავს და ეს ტექსტიც ცდილობს აჩვენოს როგორ ხდება ევროპა ისლამის მორჩილი, მთავარი გმირიც, ალბათ. უელბეკის ტექსტი რომ პესიმისტური იყოს, რა გასაკვირია. ვიღაცამ შეიძლება გაფრთხილებად მიიღოს ან პროვოკაციულად. გააჩნია, ვინ რა დოზით ხედავს ამ საფრთხეს, ისლამოფობიურად კი ბევრს მოეჩვენება.  წიგნში 2022 წელია და ეს საფრთხე რეალიზებულია.

ტექსტი უნივერსიტეტის პროფესორის მონაყოლს მიჰყვება, უელბეკისეული ტიპაჟია – ცხოვრებაზე ხელჩაქნეული, როგორც მიდის ცხოვრება, ისე ცხოვრობს. ერთი მწერლის შემოქმედების შესწავლას შეალია მთელი ცხოვრება, სადღაც შუახნისაა და არც არაფერი შეუქმნია. მარტოა. მაინც აღელვებს ქვეყანაში მიმდინარე ამბები, რადგან მასაც ეხება. არჩევნებში მუსლიმთა კანდიდატი იმარჯვებს, ამის შემდეგ ნადგურდება ყველაფერი. თავისუფლება კვდება და ისლამი აღწევს ყველგან – არტ ნუვოს სტილის ბარში, უნივერსიტეტში, ჩაცმულობაში და პროფესორთა რელიგიურ მრწამსშიც.

“საფრანგეთში ინტელექტუალობა სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ პასუხისმგებელიც ხარ. პასუხისმგებლობის აღება ინტელექტუალებს სულაც არ ახასიათებთ”, – ამას მოაყოლებს იმ ეპიზოდს, სადაც ინტელეტუქლების მიერ საარჩევნო კანდიდატის მხარდაჭერაზე საუბრობს და იხსენებს, რომ ყველა ლიდერს, მათ შორის სტალინს, მაოს ინტელექტუელებიც უჭერდნენ მხარს და ამის გამო მათთვის არავის უსაყვედურია.

 

ნოსტალგიას საერთო არაფერი აქვს ესთეტიკასთან, არც ბედნიერი დროის მოგონებასთან. რომელიმე კონკრეტულ ადგილზე ნოსტალგია უბრალოდ იმიტომ გემართება, რომ იქ ცხოვრობდი

როდესაც მწერლის რამდენიმე ნაწარმოები წაკითხული გაქვს, ბუნებრივია ადარებ მათ და შესაძლოა სწორედ ამ ფონზე “მორჩილება” ვერც კი მიუახლოვდება “რუკა და ტერიტორიას” ანდა “ელემენტარულ ნაწილაკებს”, თუნდაც “პლატფორმას”. თუკი მის წინა ნაწარმოებებში მუდმივად ვპოულობდი რაღაც ახალს, “მორჩილებაში” არ გამომივიდა. ის ისეთივე იყო, როგორიც ყველგან. რამდენიმე ეპიზოდი კი ისეთი მოსაწყენი ჩანდა, არაფერი ეტყობოდა უელბეკისეულობის. სულ მქონდა განცდა რომ ძალიან დაღლილი წერდა მხოლოდ იმისთვის, რომ უნდა ეწერა.

April 22, 2018 / mkitxveli

დევიდ ბექჰემი – ჩემი მხრიდან

დევიდ ბექჰემითანამედროვე ფეხბურთელთა ავტობიოგრაფიის კითხვისას მთავარი სიამოვნება ისაა, ყველა მომენტის ნახვა ინტერნეტით რომ შეგიძლია. უყურებ მატჩის ვიდეოს, რას ამბობენ კომენტატორ

ები, რას წერდა პრესა და შემდეგ წიგნში კითხულობ რეალურ ამბავს. აი თუნდაც იმას, რატომ იჯდა სათადარიგოზე დევიდ ბექჰემი კარგად ჩატარებული მატჩის მერე 2002-2003 წლების ჩემპიონთა ლიგის სეზონში რეალთან განმეორებით მატჩში. ბოლო წუთებზე შემოსული რას გრძნობდა გოლის გატანისას, რა უთხრა კარლოსმა მატჩის შემდეგ და რატომ მიიღო გუნდიდან წასვლის გადაწყვეტილება იმ მატჩის შემდეგ.  ეძებ ინტერნეტში ამ მატჩს და ლამის ორივე ტაიმი შემოგეყუროს, ისეთი დიდებულია მთელი თამაშიც და ის ყველა ვარსკვლავიც, შენს ბავშვობას რომ თან სდევდა.

დევიდ ბექჰემი ჩემი ბავშვობისდროინდელ დიდებულ ფეხბურთელებს შორისაა, პლაკატებს რომ ვაგროვებდით უინტერნეტობის ხანაში. ყოველთვის გლამურული ფესბურთელის იმიჯი ჰქონდა, რომელსაც ვარკვლავობა უფრო იტაცებდა ვიდრე ფეხბურთი. მთელი ავტობიოგრაფია კი იმის მტკიცებაა, რომ სინამდვილეში ეს იმიჯი პრესამ შეუქმნა ასევე სუპერპოპულარული ვიქტორიას გამო, რომელიც როცა ცოლად შეირთო, ბევრად ცნობილი იყო, ვიდრე თვითონ. 30 წლის ასაკში დაწერილ ამ ავტობიოგრაფიაში ბევრს წერს იმაზე, რომ სულაც არ უყვარდა წვეულებები, ადრე დაძინება ერჩვინა, ცდილობდა თავისუფალი დრო მხოლოდ ოჯახისთვის დაეთმო. საერთოდაც ოჯახი ამ ავტობიოგრაფიული წიგნის ნახევარს იკავებს. შვილები და ვიქტორია ჩნდებიან ფაქტობირვად ყველა გვერდზე. ყოველ შემთხვევაში ყველა მნიშვნელოვანი მატჩის, წაგებული შეხვედრის შემდეგ პირველი ზარი ვიქტორიასთან იყო.

ალბათ ეს წიგნიც იმაზეა, რომ ამ პოპულარობის, აღიარების, ტიტულების უკან მძიმე შრომა დგას. ბევრი შეურაცხყოფის ატანაც, დასჯაც, როდესაც ყველაზე პოპულარულ ფეხბურთელს მეორე გუნდთან ავარჯიშებენ, ტრავმები, მაყურებლების, მედიის მიერ განტევების ვაცად ქცევა 1998 წლის ჩემპიონატზე გაძევების გამო, კონფლიქტი მწვრთნელთან, რის გამოც “დაბადებულსა და გაზრდილს იუნაიტედისთვის” “რეალში” გადასვლა მოიუწია.


რა გავლენას ახდენს მაყურებელი და მედია ფეხბურთელზე, ამ თვალსაზრისითაც საინტერესოა ეს წიგნი. ერთი ამბავი 1998 წელს იყო, როდესაც სწორედ მას დაბრალდა ნაკრების გამოვარდნა მსოფლიო ჩემპიონატიდან და შემდეგ უკვე პოპულარობის ზენიტში მყოფი, მადრიდში საცხოვრებლად გადასულმა მედიის მომეტებული ყურადღების გამო შვილი სკოლაში ვერ მიიყვანა. შუაში იყო მუქარა აფეთქებაზე, მცდელობა მისი ოჯახისთვის ზიანის მიყენებისა.

1992 წლის “მანჩესტერ იუნაიტედის” კლასი 2011 წლის საქველმოქმედო მატჩისას

როგორც ხდება ხოლმე, მასაც უნდოდა ჩვეულებრივ ბიჭად დარჩენილიყო, რომელიც გამოსვლის წინ ნერვიულობს, პირველ პაემანზე უხერხული ამბავი ემართება, მანჩესტერ იუნაიტედის ფანად დაიბადა და ასევე ვარსკვლავის სტატუსით გადასული “რეალში” მოწიწებით შესცქეროდა იქაურ “გალაქტიკოს” – ზიდანს, რაულს, რონალდოს, ფიგუს, კარლოსს. როგორ უჩუყდება გული, როცა პატარა ბიჭი ავტოგრაფს სთხოვს და ახსენდება საკუთარი თავი. თვითონაც უკვე ნაკრების კაპიტანმა ასე სთოვა ავტოგრაფი მაიკლ ჯორდანს. 23 ნომრიანი მაისურის არჩევაც, სწორედ ჯორდანს უკავშირდებს. დღესაც მის “ინსტაგრამს” თუ შეხედავთ ნახავთ ასეთივე მოწიწებას სხვა ვარსკვლავებისადმი, მაგალითად რაულს დღესაც “კაპიტანს” ეძახის.

2004 წელს მთავრდება ამბის თხრობა. ბუნებრივია დიდი ნაწილი “მანჩესტერ იუნაიტედს” ეხება.  90-იანების ბიჭებს – ძმებ ნევილებს, სქოულს, გიგზის, ნიკი ბატს – აი, იმათ, 1999-ში ტრიბელი რომ დადეს და 1992 წლის კლასს რომ ეძახიან.

ამ ავტბიოგრაფიული წიგნის გამოცემების შემდეგ დევიდ ბექჰემმა კიდევ არაერთი ტიტული მოიგო როგორც კლუბთან, ისე ინდივიდუალურად. საერთო ჯამში უმართლებდა და ყოველთვის ახერხებდა ჩაგდებული მატჩის შემდეგ დიდებულად დაბრუნებას, რევანშის აღებას, გადამწყვეტი გოლის გატანას. “რეალის” შემდეგ წავიდა ამერიკაში, შემდეგ ითამაშა “მილანში”, “პსჟ-ში”,  სადაც დაასრულად კიდეც ფეხბურთელის კარიერა 2013 წელს. სტადიონმა სიმღერით გააცილა, მთელი მატჩი გულაჩუყებული იყო თვითონაც. მისი ბოლო თამაში ყველაზე ემოციურ გამოსათხოვებელ მატჩებს შორისაა.

 

April 7, 2018 / mkitxveli

თომას მანი – ჯადოსნური მთა

6 თვე ვიცხოვრე ამ წიგნთან ერთად. ორი ამდენი დამჭირდა სანამ წაკითხვას გადავწყვეტდი. ის დრო შევარჩიე, როცა მეგონა მხატვრული ტექსტის გაგება აღარ მიჭირდა. თომას მანისაც მგონი ყველა თარგმანი წაკითხული მქონდა. მაინც შევცდი. 1200 გვერდამდე კი არის, მაგრამ საქმე ტექსტის სირთულეშია და არა მოცულობაში. აღარც კი მახსოვს რამდენჯერ დავბრუნდი უკან. საბოლოოდ გადავწყვიტე, რომ ამ წიგნს ისე და იქამდე გაიგებ, სადამდეც ზოგადი ცოდნა და შესაძლებლობები მიგყვება. ასეთ წიგნებს ლიტერატურის კრიტიკოსები “მრავალპლანიან ნაწარმოებს” ეძახიან. ჩემს ენაზე კი “ჯადოსნური მთა” იმათ კატეგორიას მიეკუთვნება, ყველა ტიპის, ინტერესის ადამიანს რომ ჩაიყოლებს მოცულობის მიუხედავად.

მთავარი გმირი ჰანს კასტორპია. ამ პერსონაჟის სახელი არამგონია ვინმეს დაავიწყდეს, რადგან მთელი ტექსტის განმავლობაში აბსოლუტურად ყველგან სწორედ ასეა მოხსენიებული, სახელითა და გვარით. დავოსში, ტუბერკულოზით დაავადებულთა სანატორიუმ “ბერგჰოფში” რამდენიმე კვირით ადის ბიძაშვილთან იოახიმ ციმსენთან, რომელიც იქ მკურნალობს. საბოლოოდ 7 წელი რჩება. როგორ იქცევა კვირა თვედ და მერე წლად, ერთი წელი შვიდად და როგორ ქრება საერთოდ დროის შეგრძნება, ამ წიგნის ყველაზე მნიშვნელოვანი ხაზია.

“დრო თხრობის და მუსიკის სტიქიაა, ისევე როგორც სიცოცხლისა, ხოლო სიცოცხლე მასთან ისევე განუყრელად არის დაკავშირებული, როგორც სივრცეში განლაგებულ სხეულებთან”, -ამბობს ერთგან ავტორი და იქვე ავითარებს აზრს, რომ დროის მოყოლა შესაძლებელია. საერთოდაც ეს “დრო-ჟამის” წიგნია. დრო არის მთავარი წარმმართველი მთელი სიუჟეტისაც. გაჭირვებაში მყოფ ადამიანებს, თავიანთი უმწეობის გამო დრო უფრო შემოკლებული ეჩვენებათ, ვიდრე გახანგრძლივებული – ამასაც გიმტკიცებს ბოლოს.

თუ სიყმაწვილის წლები თითქოს ზოზნით გადის, შემდგომი ცხოვრება სულ უფრო და უფრო სწრაფად მიქრის და მიილტვის წინ. .. ძველზე გადაჩვევა და ახალზე მიჩვევა სიცოცხლის უნარის შენარჩუნების, ძალის მოკრების, დროის განცდის შენელებისა და ამით სიცოცხლის გრძნობის განახლების ერთადერთი გზაა. ამიტომაც ვიცვლით ხოლმე ადგილსა და ჰავას, ამიტომაც მივდივართ ზღვაზე, ამიტომ ბადებს ჩვენში დასვენების განცდას ცხოვრებაში მომხდარი ცვლილებანი და თავგადასავლები. 

სანატორიუმში ყველა დღესასწაული აღინიშნებოდა. რაც ფაქტობრივად დროის მონაკვეთებად ჰყოფდა მათ ცხოვრებას, დღესასწაულიდან დღესასწაულამდე. “დაუნაწევრებელი ერთფეროვნება” რომ არ ჰქონოდათ, სწორედ ამიტომ.

ავადმყოფობაც და სიკვდილიც როგორც სიცოცხლის თანმდევი ნაწილი ისეა განხილული ამ წიგნში. სწორედ ასე ბუნებრივად გადადიან “ბერგჰოფელები” ერთი მდგომარეობიდან მეორეში.

ყველა პერსიონაჟი იმდენად ინდივიდუალურია, რომ ფაქტობრივად ღირებულებების, მსოფლმხედველობის დაპირისპირებაა თითოეული კამათი.

სეტემბრინი ჰუმანისტია, პროგრესის მომხრე, დემოკრატიული იდეები აქვს და ევროპელობაც მის წარმოდგენაში განვითარებას ნიშნავს.

ევროპელის საქმე, ყოველგვარი ფუძემდებლური დებულების მიუხედავად, საზრისი, ანალიზი, ქმედება და პროგრესია და არა ბერის სამცონარო სარეცელი. 

ჯადოსნური მთის ხედი “ბერგჰოფიდან”, სადაც ახლა სასტუმროა. ფოტო: როიტერსი

მისი მთავარი მოწინააღმდეგ ლეო ნაფტაა. ებრაელი მარქსისტი, იეზუიტებს რომ შეუერთდა. “ჯადოსნური მთის” დიდი ნაწილი სწორედ სეტემბრინსა და ნაფტას კამათია.

ადამიანი მარტოოდენ ინდივიდი კი არ არის, მხოლოდ თავისი პირადული ცხოვრებით რომ იცხოვროს, იგი შეგნებულად თუ შეუგნებლად თავის თანამედროვე საზოგადოებისა და ეპოქის სულისკვეთებითაც ცხოვრობს. 

მათი კამათი საბოლოოდ დუელამდე მივა. იდეოლოგიურმა დაპირისპირებას რომ მიჰყავს ადამიანები უკიდურეს კონფლიქტამდე, ეს ყველაზე ცხადად გამოჩნდა დუელამდე სეტემბრინისა და კასტორპის დიალოგში.

ნაფტასა და სეტემბრინის დისკუსიას მოგვიანებით პეპერკორნი უერთდება და აბსოლუტურად სხვა დისკურსი შემოაქვს მსჯელობაში. ისინი, ვისაც ნიცშეს ფილოსოფიასთან  ახლოს ჩაუვლია, უკეთესად გაანალიზებენ მის პერსონაჟს. ვინც ფილოსოფიასთან არ ვმეგობრობთ, ჩვენთვის პეპერკორნი გართობის, დროსტარების მოყვარული კაცია, რომლისთვისაც ცხოვრება წარმავალია და ამიტომ ყველაფერი უნდა მოასწრო. მისი მსჯელობაც სწორედ ამ პერსპექტივიდან იშლება და სრულიად განსხვავებულ ჭრილში წარმოაჩენს მანამდე სეტენბრინისა და ნაფტას მიერ განხილულ საკითხებს.

მათგან განსხვავებით ფილოსოფიურ მსჯელობებში არ ერთვება კასტორპის ბიძაშვილი, იოახიმ ციმსენი, გამოჯანმრთელებაზე და სამხედრო სამსახურში დაბრუნებაზე იცნებობდა. წავიდა კიდეც და როდესაც ვალი მოიხადა, დაბრუნდა “სიკვდილს უპატაკაო”, ასე წერს თომას მანი. ცოტას ლაპარაკობს. მოვალეობის კაცია ამ თავისი მოვალეობის შესრულებისას ჩანს მისი ფილოსოფია. კიდევ აქვეა ფრაუ შოშა, კასტორპს რომ შეუყვარდა. ცოტა არაბუნებრივად, დაუსრულებლად გაწყდა მისი ხაზი. დანარჩენი პერსონაჟები იშვიათად გაიელვებენ ხოლმე.

ალბათ, ავადმყოფი ადამიანები ცოტა განსხვავებულად აღიქვამენ ამ ტექსტს და უფრო მეტად გაიაზრებენ როგორი ნაწილია დაავადება სიცოცხლის, “ჰორიზონტალური წოლის” საათები როგორ ხანგრძლივდება ბუნებრივად. სიკვდილი კი სულაც არ არის სიცოცხლის ანტონიმი. სიკვდილსა და სიცოცხლეს შორის არსებულ დროს კი ავადმყოფობა კლავს. უფრო სწორად, სისწრაფე ემატება დროს და ლოგიკური დასასრულიც მალე მოდის.

February 11, 2018 / mkitxveli

დენის ლიჰეინი – წყეულთა კუნძული

წყეულთა კუნძულიერთ ძალიან დიდ წიგნს ვარ შეჭიდებული. დიდი პაუზა გამომივიდა. პარალელურად ორი წიგნი დავიწყე და ბოლომდე ვერ მივედი. ადრე იშვიათად ხდებოდა მსგავის რამ. ამ ბოლო დროს ძალიან მენანება ისეთ წიგნებზე დროის ხარჯვა, რომელიც არ მსიამოვნებს. ჩემს ლიტერატურულ გემოვნებას ახლა რაღა შეცვლის, ამიტომაც დაუნანებლად ვტოვებ შუა გზაზე. მათ შესახებ ვერც ვერაფერს დავწერ.

ჰოდა, სანამ იმ დიდზე დიდ და რთულ წიგნს ვარ შეჭიდებული, მგზავრობისას ლიჰეინის “წყეულთა კუნძული” წავიყოლე. აი, ზემოთ ავტობუსში საკითხავი წიგნების სია რომ მაქვს, იმას მივამატებდი. რამდენიმე საათის ამბავია.

ყველაფერი კი იმით იწყება, რომ ორნი – ტედი და ჩაკი ერთ კუნძულზე ჩადიან, სადაც ფსიქიატრიული კლინკა მდებარეობს. წესით ერთი პაციენტის გაუჩინარება უნდა გამოიძიონ. მერე ისე ირევა ყველაფერი, ვეღარ იგებ ვინ არის ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე – მთხრობელი თუ სხვა გმირები.  მგონი ცხოვრებაშიც ასეა, არის შემთხვევები, როცა არ გინდა რეალობის მიღება და თავად იგონებ მას. რაც უფრო მეტად შორდები არსებულ მდგომარეობას, მით უფრო მტკივნეული ხდება დაბრუნება.

ამ წიგნიდან ყველაზე მეტად ერთი ეპიზოდი თუ ფრაზა დამამახსოვრდა, როცა შენზე იტყვიან, რომ ფსიქიკური ავადმყოფია, თუ დაიწყებ უარყოფას, უფრო დაარწმუნებ სხვებს საკუთარ სიმართლეშიო. ეს ამბავი მგონი მხოლოდ ამგვარ პაციენტებს არ ეხება.

წიგნის მთელი ღირსება მისი სიუჟეტია, რომელიც არ გაძლევს ყურადღების გადატანის საშუალებას. ფილმია ფაქტობრივად. უფრო სწორად ისე ვითარდება მოვლენები, ხედავ. ისეთი ლექსიკით აღწერს, არაფერია ზედმეტი, მხოლოდ ისაა, რაც კადრებად დასანახად გჭირდება.

ფილმიც არის გადაღებული, ამბობენ კარგიაო, მე არ მინახავს.

September 20, 2017 / mkitxveli

მაია ენჯელოუ – ვიცი რად გალობს გალიის ჩიტი

მე ზუსტად ვიცი, რომ ბოლომდე ვერასდროს გავიგებ ამ ტექსტის მნიშვნელობას, ვერც იმას, რა გავლენა შეიძლება მოეხდინა პატარა შავკანიან გოგოზე ამ წიგნს, რადგან არასდროს შეუშლია ჩემთვის ხელი ჩემს კანის ფერს. არც კი ვიცი რას ნიშნავს, როცა გარეგნობის გამო დაგცინიან, ანდა უარესი, ექიმი მტკივან კბილზე არ გკურნალობს, რადგან არ გაქვს მისი მსგავსი კანი. ამიტომაც ხანდახან წარმოუდგენელიც შეიძლება გეჩევენოს აქ მოთხრობილი ამბები.

მაიას ცხოვრება ზუსტად ასეთი იყო. ყვება შეულამაზებლად. მთელი სისასტიკით. დაწყებული იქიდან მცირეწლოვნები მშობლებმა ბებიასთან რომ გაგზავნეს ის და მისი ძმა, დამთავრებული 16 წლის ასაკში მოულოდნელი დაფეხმძიმებით.

მაიას ბეილი ჰყავდა დედამიწაზე, ძმა, რომელსაც უყვარდა და ერთი მზერით ესმოდა მისი.

მე ხომ ზორბა, მოუხეშავი და ულაზათო ვიყავი, ბეილი კი პირიქით, ტანმორჩილი, მოქნილი. თუკი ჩვენი თანატოლები ჩემზე ამბობდნენ, განავლის ფერი ადევსო, მის ხარვერდოვან შავ კანს ხოტბას ასხამდნენ. მას გიშრის კულულები ჩამოშლოდა შუბლზე, მე კი შავი მატყლი ზვინივით მედგა თავზე. და მიუხედავად ამისა, მე მას ვუყვარდი.

ძალიან მნიშვნელოვანია ისიც, თუ როგორ აღიქვამს მაია თეთრკანიანებს. მერე აღმოჩნდება, რომ შავკანიანებსაც თეთრკანიანები ისევე ეგზოტიკურ არსებებად წარმოუდგენიათ, როგორც პირიქით.  გაოგნებული უყურებს თეთრკანიანებს და ვერ გაუგია როგორ დადიან პატარა ფეხებით. ისინი მაიასთვის არიან “უცნაური ფერმკრთალი არსებები, რომლებიც თავიანთი უცნოპლანეტური ცრუყოფით ცხოვრობდნენ”

ყველაზე დუხჭირი ცხოვრება კაცთა მოდგმის ყველაზე გაჭირვებული ყოფა მუდამ ღვთიურ ნებას მიეწერება, ხოლო ადამიანი რაც უფრო ძალმოსილი ხდება და მისი ცხოვრების პირობები და სტანდარტები მატერიალური თვალსაზრისით რაც უფრო უმჯობესდება, ღვთის პასუხისმგებლობის საკითხი შესაბამისად იკლებს.

ძალიან მნიშვნელოვანი პერსონაჟია მაიას ბებია, ისიც შავკანიანი ქალი, რომელსაც ავტორიტეტი აქვს არამხოლოდ ოჯახის წევრებში, არამედ მთელ უბანში. ბრძოლისუნარიანობის მაგალითია მაიასთვის. როცა მაიასაც მოუნდება ტრამვაიში ბილეთების შემმოწმებლად მუშაობა, არ იღებენ, რადგან ეს პროფესია შავკანიანებისთვის არ არის. მაია კი აი იმ უნიფორმის ჩაცმაზე ოცნებობდა. მაინც ჩაიცვა. უნდოდა და ჩაიცვა.

 

August 24, 2017 / mkitxveli

ალეკო შუღლაძე – გადამალვა

ალეკო შუღლაძე-გადამალვაიცი როგორი წიგნია? რომ დაიწყებ კითხვას, ძალიან სასაცილო ამბები გხვდება. უფრო სწორად ჩვეულებრივი ამბებია იუმორით დაწერილი, გეცინება და იქვე გერიდება, რომ იცინი, რადგან სასაცილო არაფერი ხდება. უფრო პირიქით.

მთავარი პერსონაჟი თავად ალეკო შუღლაძეა. წიგნის დისტრიბუტორი, რომელიც სამინისტროების თანამშრომლებს წიგნებს აყიდის. დედას კიბოს დიაგნოზი აქვს და გაუსაძლისი ტკივილი ეწყება, შვილიც არაორდინალურ გადაწყვეტილებას მიიღებს.

ტექსტი ნამდვილი ქართული ამბებითაა სავსე. ლიფტსაც იცნობ და კლასელსაც. დინამიკური თხრობისა და ცოცხალი პასაჟებით გიადვილდება ჩაწვდე “გადამალვას”.

სულ ოდნავადაც რომ შეიცვალო მსოფლმხედვა და მათ აღარ ჰგავდე, უკვე საბაბი ხდება დაპირისპირებისო. ანუ სულ მუდამ გიხდება მტკიცება, რომ შენი განსხვავებული ინტერესები მათ პრობლემას არ უქმნის.

პრინციპში ალეკო (პერსონაჟი და შეიძლება ავტორიც) ნაცნობებისგან გადამალულია. რამდენიმე აბზაცით კარგად არის ახსნილი ინდივიდის კონფლიქტი საზოგადოების დანარჩენ წევრებთან, რაც მთლიანად გასდევს წიგნს. ფაქტობრივად, არც ერთი ეპიზოდი არ არის, სადაც ეს განცდა არ გაქვს.

გაირკვა, რომ ალეკოს, როგორც ინდივიდს, არასდროს აღიარებდნენ. ადრე მას განიხილავდნენ, როგორც ტრადიციულ-ფუნდამენტური კომბინაციის შედეგად წარმოქმნილი მასის ნაწილს და როცა ალეკო დაბრუნდა სხვა კომბინაციით, მეგობრებმა აღარ სცნეს. მათთვის ის იყო სექტანტი, რაც თავისთავად ცუდს ნიშნავდა. თუმცა, როცა დაინახეს, რომ მისი ეს “სექტანტობა” არ იყო დროებითი და როცა მათივე ფუნდამენტმა რყევა იწყო, მოიშველიეს უნივერსალური ფრაზა, რომელსაც წუნს ვერ დაუდებ: “სადაც არ უნდა წახვიდე, საკუთარ თავს ვერ გაექცევი”. მათ არ იცოდნენ: ალეკო საკუთარ თავს კი არ გაურბოდა, არამედ ეძებდა მას. 

მერე ლიკას ამბავია, დასასრულის სხვადასხვა ვარიაციებით. აქაც არაფერია სასაცილო, მაგრამ გეცინება. ბევრად პატარა გოგო შეუყვარდა, ცოლმაც იცის. მირაჟად დარჩა და არ დარდობს.  ერთგან მეგობრის რჩევას იხსნებს – წერე თორემ ამოუთქმელი ფსიქიკას დაგინგრევსო.  სადღაც აქეთკენ მიდის. ეგზისტენციალური წიგნია.

საბოლოოდ ყველაფერი გადამალვით სრულდება. დანარჩენი პერსონაჟებიც არც კარგები არიან და არც ცუდები. თავისუფლებას გაძლევს ავტორი, შენ გადაწყვიტო. როგორი ღირებულებებიც გაქვს, იმის მიხედვით ჩამოიყალიბებ აზრს. ან სულაც გაურკვეველი გრძნობებით დარჩები, რა საჭიროა ასე დაყოფა. მთელი წიგნი ხომ მაგაზეა, თავისუფალ ადამიანზე, დოგმებისა და სტერეოტიპებისგან თავისუფალზე, მისი მოპოვების სურვილზე.

არ ვიცი ავტორის ბიოგრაფია, მისი ახლობლებისთვის ბევრად განსხვავებული საკითხავი იქნება, მაგრამ ახლა, როგორც მკიითხველს, მჯერა, რომ ყველაფერი მართლა მოხდა მის ცხოვრებაში. ამ ნამდვილობის განცდა, ალბათ, ყველაზე მნიშვნელოვანი რამ არის ტექსტებში.

როცა განსხვავებულ გზას ირჩევ, მზად უნდა იყოო, წერს. არ ვარ დარწმუნებული, რომ თავად მზად იყო ამ გზისთვის.

%d bloggers like this: